3.3.3. Üçüncü tarla

Keçən il ikinci adlanan tarla bu ilin yazında üçüncü tarla adlanır. Burada ikinci ilə qədəm qoymuş birillik tinglər olur. Müxtəlif səbəblərdən keçən il birillik tinglər realizə olunmadıqlarından bu ilin yazından başlayaraq onlar ikiillik ting adlanır. Yazın əvvəllərində belə tinglərdə müəyyən çətir formasının təməli qoyulur, payızda yarpaq töküldükdən sonra onları iki yaşında ikən çıxarıb bağ salmaq üçün realizə edirlər. Beləliklə meyvə tingliyində növbəli əkin sxemi əsasında hər il calaqlıq şöbəsinin birinci tarlası yaradılır, bir qayda olaraq onun ikinci tarlasından birillik tinglər bağ salmaq üçün çıxarılıb realizə olunur.

Bu və ya digər səbəbdən ikinci tarlada becərilən birillik tinglər realizə olunmazsa üçüncü tarlada onlarda müəyyən çətir forması yaradılır və payızda belə ikiillik tingləri üçüncü tarladan çıxarıb meyvə bağı salmaq üçün istifadə edirlər.

Tingin çıxarılması vaxtı. Bir qayda olaraq bütün fizioloji proseslər normal tamamlanıb, bitki nisbi sükunət dövrünə keçdikdən sonra o, çıxarılır. Fizioloji prosesləri normal tamamlamış tingin uc yarpaqları iri, sorta məxsus rəngdə, həcmdə, təpə tumurcuğu tam inkişaf etmiş, oduncağı isə bərkimiş olur. Tingi adətən iki vaxtda - payızda və yazda çıxarırlar. Tingin payızda çıxarılması çox əlverişlidir. Tinglər adətən aran rayonlarda payızda yarpaqlar normal halda töküldükdən sonra çıxarılır.

Tingin uc hissəsi payızda yeni yarpaq əmələ gətirərsə, bu hal tingdə fizioloji proseslərin tamamlanmadığını göstərir.

Respublikamızın dağətəyi rayonlarında vegetasiya dövrü tez qurtardığından tinglər oktyabr ayının əvvəllərində, aran rayonlarda isə vegetasiya dövrü uzun və isti olduğundan oktyabr ayının ortalarından noyabr ayının ortalarınadək, payızda havalar isti keçdikdə isə noyabr ayının axırlarına, hətta dekabr ayının ortalarınadək (-2° şaxtalar başlayanadək) çıxarıla bilər.

Tingi iki üsulla - əllə və mexanizmlə qazıb çıxardırlar.

Tingin əllə çıxardılması. Kiçik tinglik təsərrüfatlarında yetişdirilən tingləri bir qayda olaraq bellə qazıb çıxarırlar. Tək-tək tingləri çıxartmaq üçün hər tingin ətrafını onun gövdəsindən təxminən 30 sm kənarda tədricən qazıb torpağı kənara tökmək lazımdır ki, tingin kök sistemi torpaqdan ayrılsın. Sonra tingin ştambından tutaraq onu qazıldığı yerdən çıxardırlar. Tingin mexanizmlə çıxarılması. İri tinglik təsərrüfatlarında tingin çıxarılması üçün mexanizm və texnikadan istifadə edilir. Son zamanlaradək tingi VP-2 qoşma kotanla çıxarırdılar (Şəkil 3.17). | Şəkil 3.17. Tinglərin çıxarılması