Şəkil 6.3. Gavalıda polistiqmoz

Gavalının polistiqmozu. Gavalının polistiqmoz xəstəliyi dünyanın gavalı becərilən bütün rayonlarında rast gəlinir. Ölkəmizin Naxçıvan MR, Gəncə-Qazax, Şəki-Zaqatala, Quba- Qusar, habelə Qarabağ bölgəsində geniş yayılmışdır.

Xəstəliklə gavalı, alça, badam və göyəm yoluxurlar. Ölkəmiz şəraitində gavalı və alçanın bir çox sortları üçün daha xarakterikdir.

Qırmızı rənglə əlaqədar xəstəliyə yarpaqların qırmızı ləkəliyi də deyilir (Şəkil 6.3).

Mübarizə tədbirləri. Gavalını polistiqmozdan qorumaq üçün yeganə infeksiya mənbəyi olan yoluxmuş yarpaqlar toplanmalı, yandırılmalı və ya torpağın 30-40 sm dərinliyinə çevrilməlidir. Yüksək aqrotexniki qulluq şəraitində gavalı, alça və digər yoluxan bitkilərin polistiqmoz xəstəliyinə qarşı xüsusi mübarizə tədbirləri aparılmır. Monilioz, klasterosporioz kimi daha təhlükəli xəstəliklərə qarşı aparılan kimyəvi mübarizə polistiqmozun da qarşısını ala bilir.

Şəkil 6.4. Gavalının pası

Gavalının pası. Azərbaycan şəraitində iyul ayının birinci ongünlüyündə gavalı yarpaqlarının səthində əvvəlcə sarı ləkələr, müəyyən müddət sonra isə əsasən alt tərəfdə kiçik, tünd-qonur, oturaq, asanlıqla silinən yastıcıqlar meydana çıxır. Güclü yoluxma zamanı yarpaqlar saralır və tökülür.

Pas xəstəliyinin inkişafına yüksək rütubət (70-80%) və havanın temperaturunun yüksək olması (24-28°C) stimuləedici təsir göstərir.

Mübarizə tədbirləri. Çəyirdəkli meyvə bitkiləri çiçəkləmədən qabaq 1%-li bordo məhlulu ilə məhlulun məsarifı 600-800 1/ha olmaqla dərmanlanmalıdır. Çiçəkləmədən sonra çiləmə bordo məhlulunun əvəzedicilərindən biri ilə təkrarlanır. Bu zaman delan 3 kq/ha, melpreks 5 kq/ha, melpreks+topaz kombinə edilmiş qarışığı yüksək bioloji səmərəliliyi təmin edir.

Gavalının «cib-cibəsi». «Cib-cibə» xəstəliyi Azərbaycanda geniş yayılan xəstəliklər qrupuna daxildir. Bu xəstəlik həm düzən, həm də dağlıq və dağətəyi rayonlar üçün xarakterikdir.

Mübarizə tədbirləri. Bu xəstəlikdən bağları qorumaq üçün yoluxub tökülmüş meyvələr toplanmalı və məhv edilməlidir. İyun ayında yoluxmuş budaqlar kəsilməli və yandırılmalıdır. Monilioza və klasterosporioza qarşı aparılan çiləmələr bu xəstəliyin də qarşısını almaq üçün tətbiq edilə bilər (Şəkil 6.5).