Hər saplağın ucunda yerləşən qönçə açılaraq birlikdə çətri, qübbəni xatırlatdıqlarından belə çiçək qrupuna sadə çətir adı verilmişdir.

Çəyirdəkli meyvə bitkilərinin əksər cinsləri alça, gilas, albalı, gavalı, zoğal, göyəm bitkilərində çiçək topası sadə çətir tiplidir.

Şəkil 1.12 Meyvənin quruluşu

Meyvə. Normal inkişaf etmiş dişi cinsiyyətli çiçək tozlandıqdan sonra yumurtalıq hüceyrəsi mayalanaraq meyvə əmələ gətirir. Meyvəyə yunan dilində “karpos” deyilir. Meyvələr bitkinin bioloji xüsusiyyətindən asılı olaraq morfoloji əlamətləri və anatomik quruluşuna görə bir-birindən xeyli fərqlənir.

Meyvənin xarici hissəsinə meyvə yanlığı (perikarp) deyilir (Şəkil 1.12). Əksər meyvə bitkilərinin meyvələrində perikarp yumurtalığın üst qatından, yəni qabıqdan - epidermisdən əmələ gəlir. Perikarp öz növbəsində aşağıdakı üç hissədən təşkil olunmuşdur.

Həqiqi meyvə. Meyvənin əmələ gəlməsində yalnız dişiciyin yumurtalığı və tozcuq iştirak edərsə belə meyvəyə həqiqi meyvə deyilir. Çəyirdəkli meyvə bitkilərinin meyvələri həqiqi meyvə adlanır. Həqiqi meyvəyə sadə meyvə, habelə şirəli meyvə də deyilir.

Toxum. Tozlanma və mayalanma prosesindən sonra dişi cinsiyyətli çiçək orqanının toxumluğunun inkişafından əmələ gəlmiş məhsula toxumdeyilir. Çəyirdəkli meyvəbitkilərinin toxumları xarici əlamətlərinəgörə bir - birindən fərqlənməklə bütövlükdə ləpə bərk çəyirdək içərisində yerləşir (Şəkil 1.13).

Şaftalı toxumu | İydə toxumu | Alça