Çünki vegetativ tumurcuqdan əmələ gəlmiş zoğ bir tərəfdən çətirin çılpaqlaşmasının qarşısını alır, digər tərəfdən yarpaqlar plastik maddələr toplayaraq ağacın və meyvələrin normal böyüməsinə şərait yaradır.

Çiçək və onun quruluşu. Bitkinin məhsul verməsini toxumla çoxaldılmasını generativ orqandır. Yüksək və keyfiyyətli məhsul almaq üçün meyvə-giləmeyvə bitki cinslərində, növlərində və onların sortlarında çiçəklərin quruluşunu, tozlanma və mayalanmaya münasibətini bilmək lazımdır. Bu mühüm bioloji məsələnin əvvəlcədən dəqiq öyrənilməsi cins, növ və sortların bağlarda düzgün yerləşdirilməsinə, tozlanma və mayalanma prosesinin təmin edilməsinə, nəticədə yüksək və keyfiyyətli məhsul alınmasına imkan verir.

Çiçəyin quruluşu. Çiçəyi zoğa və ya budaqcığa birləşdirən çiçək saplağıdır. Çiçək saplağının ucunda çiçəyin yerləşdiyi geniş hissə çiçək yatağı adlanır. Çiçək yatağından bir və ya iki cərgədə düzülmüş kasa yarpaqları ayrılır. Kasa yarpaqlarının hamısına birlikdə çiçəyin kasacığı deyilir.. Kasacıqdan yuxarıda çiçək ləçəkləri yerləşir. Piqmentlərin xüsusiyyətindən asılı olaraq ləçəklərin rəngi müxtəlif olur. Əksər meyvə-giləmeyvə bitkilərinin çiçəklərində beş ədəd ləçək olur. Hər çiçəkdə olan ləçəklərin hamısına birlikdə çiçəyin tacı deyilir. Çiçəyin tacı ilə onun kasacığına birlikdə çiçək yanlığı deyilir (Şəkil 1.11).

Çiçəyin ortasında dişicik yerləşir. Dişicik ağızcıq, sütuncuq və yumurtalıqdan təşkil olunur. Ağızcığın vəzifəsi tozcuqları qəbul edib, onları cücərtməkdən ibarətdir. Sütuncuğun vəzifəsi ağızcıqda cücərmiş tozcuğun əmələ gətirdiyi boruları yumurtalığa nəql etməkdən ibarətdir.

Şəkil 1.11. Çiçəyin quruluşu

Çiçək topasının tipləri. Bir çiçək tumurcuğundan bir neçə ədəd və ya çoxlu miqdarda əmələ gəlmiş çiçəklərin hamısına birlikdə çiçək topası deyilir. Çiçək topasındakı çiçəklər bir-birinə yaxın olub bütün çiçəklər bir əsas ox üzərində yerləşir. Cinsin bioloji xüsusiyyətindən asılı olaraq çiçək topası müxtəlif quruluşa malik olur. Bununla əlaqədar hər çıçək topasına müvafiq ad verilmişdir .

Sadə çətir. Çiçək topasını təşkil edən bütün çiçəklərdə çiçək saplağı eyni uzunluqda olur. Çiçək qrupunda olan bütün çiçəklərin saplağı bir qısa oxun ucunda sanki bir nöqtədən çıxmış vəziyyətdə yerləşir.