Budamanın vaxtı. Budama ilin bütün fəsillərində aparıla bilər.

Payızda, yarpaqların normal fizioloji vəziyyətdə tökülməsi ilə qida maddələrinin çətrin kənarından mərkəzə (gövdəyə) və kökə axımı baş verir.

Bu budama zamanı ehtiyat qida maddələri itkisi çox az olur. Quru budama şaxtalı və yağışlı günlər çıxılmaqla payızda yarpaqların tökülməsindən, yazda tumurcuqların şişməsinə qədər, bütün nisbi sükunət dövrü ərzində aparılır.

İkinci halda, çətir daxilində sıxlıq təşkil edən və düzgün istiqamətlənməyən zoğlar kəsilib atılır və ya məhsula düşməni tezləşdirmək məqsədilə zoğlarda ucvurma aparılır. Bu əməliyyat yarpaqlı hissələrin kəsilməsi ilə bağlı olduğundan belə budama yaşıl budama adlanır.

Dağlıq və dağətəyi rayonlarda meyvə bitkilərinin quru budanmasının ən münasib vaxtı erkən yaz sayılır

Son vaxtlar çəyirdəkli meyvə bitkilərinin bir qismi üçün (şaftalı, albalı, gilas, ərik) cavanlaşdırıcı budamanın erkən yay dövründə aparılması da tövsiyə edilir. Bu onunla izah olunur ki, bu dövrdə kəsiləcək hissələrin yerini, böyüməkdə olan zoğlara əsasən daha dəqiq müəyyənləşdirmək mümkündür.

5.9. Məhsula qulluq

Məhsula qulluq, vacib texnoloji əməliyyat olub bağda bu vaxta qədər görülən işlərin son və çox məsuliyyətli mərhələsi sayılır.

Məhsula qulluq ilk növbədə çiçək tumurcuqlarının və çiçəklərin yaz şaxtalarından (ayazdan) qorunması, çiçəklərin tozlanmasının təmin edilməsi, çiçək, meyvəcik və meyvələrin miqdarının normallaşdırılması, meyvələrin yığımqabağı tökülməsinə qarşı mübarizə, budaqların qırılma ehtimalını azaltmaq və s. tədbirləri əhatə edir.

Yaz şaxtaları (ayaz) ilə mübarizə. Meyvə bitkilərinin ayrı-ayrı orqanları nisbi sükunət dövründə -18°…20 °C və daha aşağı şaxtaya davam gətirdiyi halda, vegetasiyaya başladığı andan, çiçək tumurcuqları, çiçək və meyvəciklər çox cüzi (-1…-3 °C) şaxtadan belə öldürücü zədə alır. Bu səbəbdən erkən yazda çiçəkləyən bir qrup meyvə bitkisi (ərik, , alça, zoğal, şaftalı və s.), ya heç məhsul vermir, yaxud da onların məhsulu çox az olur.

Yaz şaxtaları ən çox aran rayonlarında ciddi təhlükə törədə bilir. Bu şaxtalar bir qayda olaraq aprelin ortalarında (10-15 aprel) baş verir.

Yaz şaxtaları ilə mübarizə iki yolla - qabaqlayıcı (profilaktiki) və cari tədbirlər görülməklə aparıla bilər.

Qabaqlayıcı tədbirlər. Buraya bağ üçün sahənin və həmçinin, cins və sortların düzgün seçilməsi, onların əlverişli şəkildə yerləşdirilməsi, gec çiçəkləyən sortların yaradılması, çiçəkləmənin erkən yaz suvarması, gövdəətrafına qarın toplanması, gövdənin və skelet budaqların əhənglə ağardılması, fizioloji fəal preparatların çilənməsi hesabına ləngidilməsi tədbirləri aiddir.

Ayazdan daha çox ziyan çəkən ərik bitkisinin yay budanması da bu tədbirlərə aiddir.

Cari tədbirlər. Bu tədbirlərə tüstüləmə, süni yağışyağdırma və süni küləkləmə aiddir.

Bağ sahəsindən soyuq havanın qovulması üçün nəhəng hava qovucularından və vertolyotlardan da istifadə edilə bilər.