Öyrənmə elementi vacibliyi haqqında məlumat:

Çəyirdəkili meyvə bitkilərini əsasən vegetativ üsullarla (tinglərlə) çoxaldılır. Çəyirdəkili meyvə bitkilərinin əkin materialı əldə etməkdə məqsəd, bu sahə ilə məşğul olan təsərrüfatları tinglə təmin etməkdir. Yüksək keyfiyyətli sortları müxtəlif reqionlarda artırmaq üçün bu bitkilərdən sağlam zədəsiz əkin materialı əldə olunmalıdır. Bu biliklərin xüsusiyyətlərini dərindən mənimsəmək üçün bu moduldan səmərəli istifadə etməklə ting istehsalı ilə bağlı müəyyən məsələlərin həllinə nail ola biləcəksiniz.

Meyvəçiliyin inkişafında meyvə tingliyinin vacib rolunu nəzərə alaraq, onun sahəsinin genişləndirilməsi və hər bölgənin torpaq-iqlim şəraitinə uyğun meyvə tingliyi təsərrüfatı yaradılması vacibdir.Bu baxımdan hər bölgənin və hətta rayonun öz təbii-tarixi şəraitinə məxsus meyvə bitki cinsləri və sortları olduğundan, həmin şəraitdə də meyvə tingliyi təsərrüfatı yaratmaq lazımdır.

Öyrənci, (tələbə) tinglik təsərrüfatında yeni yaradılmış və yaxud gətiriləmiş sortların çoxaldılmasınıbu sortların bioloji və qiymətli təsərrüfat xüsusiyyətlərini öyrənmək məqsədi ilə hər sortdan yetişdirilmiş tinglərin, elmi müəssisələrin sort sınaq məntəqələrində ayrıca əkilməsini,onlardan yerli şərait üçün ən qiymətlilərin seçilərək təsərrüfatlarda becərilməsini öyrənməklə, reproduksiyan və sənaye meyvə tingliyinin daşıdığı vəzifəni, tiplərini və istiqamətini öyrənəcəkdir

Meyvə tinglikləri istiqamətlərinə görə iki tipdə olmaqla məqsəd İxtisaslaşmış tinglik təsərrüfatlarında yalnız çəyirdəkli meyvə bitkilərinin müxtəlif sortlarından ting yetişdirmək, Qarışıq tingliklərdə isə bu bitkilərdən başqa digər bitkilərin (meşə və bəzək bitkilərinin) də tinglərinin yetişdurilməsini nəzərdə tutur.

Yüksək keyfiyyətli tingin yetişdirilməsi texnologiyası bir sıra mürəkkəb əməliyyatın ardıcıl tətbiqini tələb edir. Odur ki, nümunəvi təşkil olunmuş ixtisaslaşmış sənaye meyvə tingliyi təsərrüfatında aşağıdakı şöbələrin olmasının vacibliyini bilməlidir.

Toxumluq ana bağ şöbəsi - belə bağın yaradılmasında məqsəd tinglik təsərrüfatını meyvə toxumu ilə təmin etməkdir. Burada tədarük edilmiş toxumları tinglikdə səpib, onlardan uca boylu toxmacarlar - calaqaltılar yetişdirilir.

Tingliyin hər hektarını toxumla təmin etmək üçün toxumluq ana bağın sahəsi çəyirdəkli meyvə bitkiləri üçün 1,5-3 ha olmalıdır. Toxumluq ana bağda çəyirdəkli meyvə bitkilərinin gec yetişən sort və formaları becərilir.

Qələmlik ana bağın vəzifəsi calaqlıq şöbəsini calaqüstü materialla - qələmlə təmin etməkdən ibarətdir. Bağın salınması üçün nəzərdə tutulmuş sortların tingləri superelit, elit material olmaqla virus, mikoplazma və başqa xəstəliklərdən, zərərvericilərdən azad, sağlam, standart, sort tərkibi dəqiq müəyyənləşdirilmiş olmalıdır.

Çoxaltma şöbəsi-vəzifəsi Calaqaltılar yetişdirməkdir. Səpiləcək toxumun fizioloji yetişkənliyini sürətləndirmək məqsədi ilə təsərrüfat hər il külli miqdarda müxtəlif meyvə bitkilərinin toxumlarını tədarük edilir, onların yığımdan sonra yetişmə dövrünü başa çatdırması üçün səpinədək stratifikasiya edirlər.

Calaqliq və ya Formavermə şöbəsi - Meyvə bağının salınması üçün tingliyin bu şöbəsindən birillik və ya ikiillik tinglər realizə olunur. Bu şöbənin üç tarlası - birinci tarla, ikinci tarla və üçüncü tarlası olur. Bu fəslin sonunda çəyirdəkli meyvə bitkilərinin ting yetişdirmə texnologiyası, tingliyin şöbələri, klon calaqaltılar, daşıdıqları vəzifələr və təsərrufatlarda tətbiqinə necə nail olunması öyrəniləcəkdir.