Küləkdən qoruyucu zolağın yaradılması. Seçilmiş ərazi təbii halda dağlarla, meşələrlə küləkdən mühafizə olunmursa, bu halda tinglikdə texnoloji becərmə əməliyyatının tətbiqindən 1-2 il əvvəl ərazinin ətrafında süni olaraq küləkdən qoruyucu zolaq yaradılmalıdır. Bu məqsədlə kök pöhrəsi verməyən, oduncağı möhkəm, sürətlə böyüyən, uzun ömürlü, kök sistemi geniş, xəstəlik və zərərvericilərə davamlı, rayonun torpaq-iqlim şəraitinə uyğun olaraq palıd, şam, küknar, sidr, sərv, ağ şam, şabalıd, qoz, pekan (amerikan qozu), göyrüş (dəndə, vən), at şabalıdı, qələmə, qovaq, dağdağan, cökə, qarağac, qlediçiya, vələs, ağcaqayın, zeytun, Qafqaz xirniyi kimi uca boylu ağaclar, Lənkəran (ipək) akasiyası, liqustrum (yapon təkgözü), iydə, tut (gər, çəkil), yapon saforası, söyüd, fındıq, alça, meliya (İran yasəməni) kimi orta boylu ağaclar, nar, yasəmən, skumpiya, spireya (Tapulka), drok (naz), oleandr (söyüd çiçəyi), doqquzdon, qarağat, zoğal kimi kol bitkilərindən istifadə edərək qoruyucu zolaq

Qoruyucu zolaqda əkiləcək ağac və kol bitkiləri eyni yaşda və eyni keyfiyyətdə olmalıdır. Adətən zolaqda 2-3 yaşında olan sağlam ağac və kol bitkilərinin əkilməsi yüksək səmərəli olur. Küləyin gücündən asılı olaraq zolaqda ağac və kol bitkilərini 3-7 cərgədə, əksər hallarda sahənin 2-3 cəhətində əkirlər. Meyvə tingliyi təsərrüfatlarında qoruyucu zolağın üç cərgədə yaradılmasına çox rast gəlmək olur. Küləyin gücünü azaltmaq, istiqamətini dəyişdirmək məqsədilə zolaq küləyin əsdiyi istiqamətin çəpinə yerləşdirilir. Ağac bitkiləri üçün cərgəarası 2,5-3 m, cərgədə bitkiarası 1,5-2 m, kol bitkiləri üçün cərgəarası 1-1,25 m, cərgədə bitkiarası 0,75-1 m verilir.

Magistral (ana) yolun çəkilməsi. Magistral yolun vəzifəsi meyvə tingliyinin şöbələrini avtomobil yolları və təsərrüfatın mərkəzi ilə əlaqələndirməkdən ibarətdir. Yolun eni 10-12 m olur.

Ətraf yol. Tinglikdə yetişdirilən bitkilərin Günəş şüası və işıqla təmin olunaraq normal böyümələri üçün, qoruyucu zolağın tingliyin içəri tərəfində yerləşən birinci cərgəsində əkilmiş, ucaboylu ağacların cərgəsi ilə tinglikdə yetişdirilən bitkilərin birinci cərgəsi arasında 8-10 m boş sahə qoyulur. Belə sahəyə ətraf yol, kənar yol və ya kölgə zolağı deyilir. Bu yolla nəqliyyat vasitələri, kənd təsərrüfatı maşınları hərəkət edir.

Şəkil 3.13. Sərnə və şəbəkə arası yollar

Şöbələrarası yol. Tingliyin ərazisi toxumluq və qələmlik ana bağlar, çoxaltma şöbəsi, calaqlıq şöbəsi və başqa şöbələrin təşkili üçün bölüşdürülür. Hər şöbədə texnoloji proseslərin normal tətbiqi, nəqliyyat vasitələrinin rahat hərəkəti üçün şöbə ilə şöbə arasında 8-10 m enində boş sahə buraxılır. Belə sahəyə şöbələrarası yol deyilir.