Şəkil 1. Çəyirdəkli mevə bitkiləri
1.1. Çəyirdəkli meyvə bitkilərinin əsas xüsusiyyətləri

Bu qrupa daxil olan meyvə bitkilərinin əksəriyyəti (zoğal, çaytikanı və iydədən başqa) Gülçiçəklilər (Rosaceae Juss) fəsiləsinə və bütövlükdə Gavalı (Prunoideae Focke) yarım fəsiləsinə aiddir. Çiçək tumurcuqları (çaytikanıdan başqa) sadədir, budaqcığın böyründə yerləşir, açıldıqda yalnız çiçək verir. Meyvələri həqiqi meyvədir, tez boy atır, tez məhsula düşür və hər il məhsul verir. Toxumu çəyirdəyin içərisində yerləşir (Şəkil 1.1).

Çəyirdəkli meyvə bitkiləri qrupuna albalı, gilas, gavalı, ərik, şaftalı, alça, göyəm, zoğal, çaytikanı və iydə aiddir.

Məhsula düşmüş çəyirdəkli meyvə bitkilərində meyvə budaqcıqlarının tipləri aşağıdakı kimi olur (Şəkil 1.2):

Şəkil 1.2. Çəyirdəkli meyvə bitkilərində meyvə budaqcıqlarının tipləri
1-sadə; 2-mahmız; 3-dəstə; 4-qarışıq.

Sadə (təmiz) meyvə budaqcığı - üzərində yalnız çiçək tumurcuqları yerləşir, sonu bir ədəd vegetativ tumurcuqla qurtarır. Bunların boyu bir qayda olaraq 4-25 sm olur. Şaftalıda belə budaqcığa bəzən qeyri normal budaqcıqda deyilir (Şəkil 1.3). Mürəkkəb (qarışıq) meyvə budaqcığı - üzərində vegetativ və çiçək tumurcuqları qarışıq yerləşirlər. Uzunluqları 20-35 sm olur. Şaftalıda, gavalıda, ərikdə, çaytikanıda və.s. Çiçək və vegetativ tumurcuqlar yarpaq qoltuğunda qrupla 2, 3, 4 ədəd bir yerdə olmaqla yerləşir (Şəkil 1.4). | Şəkil 1.3. Sadə meyvə budaqcığı