Kötüyün saxlanmasında məqsəd calanmış gözdən əmələ gəlmiş zoğun dikinə böyüməsi, habelə küləyin təsirindən onun qırılmasının qarşısını almaqdır.

Zoğun kötüksüz becərilməsi. Hazırda əksər meyvə tingliklərində tingi kötüksüz becərirlər. Zoğu dikinə böyüyən sortlarda onun bağlanması tələb olunmur. Odur ki, belə sortlarda calaqaltının gözdən və ya tumurcuqdan yuxarı hissəsi kəsilib atılır. Tingin kötüklü becərilməsinin çatışmayan cəhətlərini nəzərə alaraq onu adətən payaya bağlayırlar.

Qələm calağı

Qələm calağı bağçılıqda qədimdən tətbiq olunan cərrahi əməliyyatdır. Bağçılıqda meyvə bitkilərinin çoxaldılmasında göz calağı daha geniş tətbiq edilir (Şəkil 2.17). Meyvə tinglərinə artmaqda olan tələbi ödəmək üçün istixanalarda qış calağı da aparılır. Bu məqsədlə qələm calağının müxtəlif növlərini tətbiq edirlər.

Şəkil 2.17. Kopulirovka (Qələm calağı)

Qələm calağı üçün çiliklərin kəsilməsi. Qələm calağı üçün calaqüstü olaraq götürülmüş çilik üzərində 2-4 ədəd tumurcuq olur. Vurulacaq calağın növündən asılı olaraq çilik üç tipdə - çəp, çiyinli və pazşəkilli kəsilir.

Çəp kəsimin uzunluğu çiliyin diametrinin 3-5 mislinə bərabər olmalıdır ki, calaqaltı ilə yapışma səthi çox olsun. Bu halda calaq daha möhkəm tutur. Çəp kəsimi almaq üçün çilik sol əlin ovcuna alınır və sıxılır. Sağ əlin ovcunda olan bıçağın tiyəsinin kəsən hissəsi çiliyin alt tərəfindən çiliyə 45° bucaq altında sağa əyilərək birləşdirilir. Sağ əlin baş barmağı isə çiliyi üstdən bıçağın tiyəsinə sıxır. Bundan sonra bıçaq baş barmaqla bərabər aşağı çəkilir, çiliyin yuxarı hissəsi isə sol əl ilə yuxarı dartılır (Şəkil 2.17).

Çiyinli kəsimin alınması üçün üst hissədən, kəsimə köndələn olaraq özəyə çatana qədər eninə kəsim aparılır, sonra çəp kəsimin aşağı hissəsindən uzununa olaraq köndələn kəsimə tərəf kəsilir və çiyin çıxarılır.

Pazşəkilli kəsim isə çilikdə aşağı tumurcuğun hər iki tərəfindən çəp kəsim aparmaqla əldə edilir.

Qələm calağının növləri. Bağçılıqda icra qaydasına görə qələm calağının çoxlu növləri mövcud olub onlar müəyyən məqsədlər üçün tətbiq edilir. Lakin aşağıdakı növlər geniş tətbiq edilir.

Kopulirovka calağı. Kopulirovka latınca «copulare» - sözündən götürülüb birləşdirmək deməkdir. Bu calaq növünə sadə qələm calağı da deyilir. Tinglikdə adətən yoğun, göz calağının vurulması üçün yararsız olan calaqaltılara kopulirovka calağı vurulur.