Şəkil 6.12. Moruq və böyürtkən bitkilərində pas xəstəliyi

Sonra yarpaqların aşağı hissəsi göbələk sporlarının təsirindən ağ rəngli olur. Külək vasitəsilə onlar sahəyə yayılır. Payızda sporlar rəngini qonur pas rəngdən tünd qonur rəngə qədər dəyişir. Gövdədə və kök boğazında narıncı rəngli sporlardan ibarət qovuqcuqlar (qabarcıqlar) əmələ gəlir. Yüngül təsirdən gövdələr qırılır.

Mübarizə tədbirləri. Xəstəliyə qarşı kimyəvi mübarziə məqsədilə 7 gündən bir 2-4 dəfə “Poliram DF”, 10 gündən bir 6 dəfə “Abiqa-Pik”, 7 gündən bir 5 dəfə Bordo məhlulu və 7 gündən bir 3 dəfə “Kuproksat” preparatları ilə çiləmə aparıla bilər.

Eyni zamanda xəstəliyə qarşı aşağıdakı məhlullarla da çiləmə aparıla bilər:

- 10 ml yod ekstraktı 10 l suda həll edilir. 3 gündən bir 3 dəfə çiləmə aparılır;
- Vedrənin yarısına qədər təzə kəsilib yığılmış acıyovşan basılaraq yığılır, üzərinə vedrə dolana qədər su tökülür. Üzəri qapaqla örtülərək köpük əmələ gələnə qədər yarımkölgəli yerdə saxlanılır. Sonra alınmış məhlul süzgəcdən keçirilir və çiləmə aparılır.
- Vedrənin 2/3 hissəsinə ağac külü tökülür və üzəri su ilə doldurulur. Sonra Günəş altında qoyularaq müntəzəm olaraq qarışdırılır. Məhlulun səthində sarımtıl rəngli kəf əmələ gəldikdə o, ehtiyatla süzülür və 1:1 nisbətində su ilə qarışdırılır. Alınmış məhlul bitkilərə çilənir;
- Doğranmış tarla qatırquyruğu bitkisi vedrənin yarısına qədər doldurulur və üzərinə vedrə dolana qədər su tökülür. Sonra qaynayana qədər od üzərinə qoyulur, ağzı qapaqla örtülür və 1 sutka saxlanılır. Alınmış məhlul süzgəcdən keçirilir və bitkilərə çilənir.
- 10 l suya 5 xörək qaşığı soda və təsərrüfat sabunun yarısı əlavə edilir. Alınmış məhlul moruğun yarpaqlarına çilənir.

Boz çürümə (botritis) xəstəliyi. Göbələk mənşəli xəstəlik olub bütün bitkini yoluxdurur. Meyvələrdə boz tükcüklü, göbələk iyi verən örtük əmələ gəlir (Şəkil 6.13). Yarpaqların kənarları bozumtul rənglə örtülür. Yoluxmuş meyvələr yeyilmək üçün əlverişli deyil. Rütubətli və isti havada xəstəlik sürətlə yayılır. Bu xəstəlik səbəbindən məhsuldarlıq iki dəfə azalır.