Beləliklə çiyələk toxumlarından əkin materialının əldə olunması ardıcıllığı ilə tanış olduq.

Digər giləmeyvə bitkiləri üzrə plantasiya salmaq üçün tələb olunan əkin materialı yalnız müxtəlif vegetativ artırma üsulları ilə əldə olunur.

2.2. Vegetativ artırma

Giləmeyvə bitkiləri onların bioloji xüsusiyyətlərindən asılı olaraq bu və ya digər vegetativ hissələrlə - bığcıq, pöhrə, kolların bölünməsi, basma və çiliklə artırılır.

Vegetativ artırma üsulları çox olduğundan onları qruplaşdırmaq lazım gəlir (Sxem 2.2).

Sxem 2.2. Vegetativ artırma üsullarının qruplaşdırılması

İxtisaslaşmış orqanla çoxaltmaya bığcıqla artırma daxildir.

Çatışmayan orqanlar (kök, gövdə və yaxud yarpaq) əmələ gələnə qədər bu və ya digər vegetativ hissənin ana bitkidən ayrılması ilə çoxaltma üsuluna isə çiliklə artırma daxildir.

Giləmeyvə bitkiləri üçün istifadə olunan çiliklə artırma növləri aşağıdakılardır:

- yaşıl çiliklə
- odunlaşmış çiliklə

Çatışmayan orqan əmələ gəldikdən sonra bu və ya digər orqanın ana bitkidən ayrılması ilə çoxaltma üsuluna isə basmalarla, kök pöhrələri və kolların bölünməsi ilə artırma daxildir.

Basmalarla çoxaltmanın aşağıdakı növləri var: şaquli, üfqi, qövsi, ilanvarı və havada.

Müəyyən olunmuşdur ki, eyni giləmeyvə bitkisində heç də vegetativ artırmanın bütün üsulları eyni səmərə vermir. Bu vegetativ artırma üsullarının hər birinin müvafiq giləmeyvə bitkiləri üzrə icra qaydası haqqında aşağıda geniş məlumat verilir.

2.2.1. Bığcıqla çoxaltma

Giləmeyvə bitkiləri içərisində yalnız çiyələk bitkisi bığcıqla çoxaldılır. Bildiyimiz kimi, bığcıq qayatanabənzər zoğ olub onun vəzifəsi çiyələk bitkisinin çoxalmasına xidmət etməkdir.

Sort xüsusiyyətindən, ana bitkinin yaşından, onun vəziyyətindən, tətbiq olunan aqrotexnoloji əməliyyatın keyfiyyətindən asılı olaraq hər ana bitkidə 10-15 ədəd bığcıq olur. Çiyələklik sahəsinin hər hektarından normal şəraitdə 300 minədək əkin materialı - şitil tədarük etmək olur (Şəkil 2.10).