Bəzi arıçılar arıların bəzən torpaqda məskunlaşdığı və qışladığını nəzərə alaraq belə bir fikrə gəliblər ki, arılar çərçivə pətəklərində torpaqla örtülən xəndəklərdə qışlaya bilər. Beləliklə, arıların qışlamasının bir neçə üsulları yarandı: çöl, qışlama yerləri və xəndəklərdə.

Arıların qışlaması üsullarının tərəfdaşları hər hansı bir üsulun üstünlüyünü sübuta yetirirdi. Qışlama üsulunun birinin digərindən üstün cəhəti çox mürəkkəb məsələdir, çünki bəzi yerdə bir üsul digərindən yaxşı ola bilər, digər yerdə isə iqlim şəraitindən asılı olaraq əksinə ola bilər.

Şəkil 14.1. Meşəlikdə arı pətəkləri

Arılar ta qədimdən ağac oyuqlarında yaxşı qışlayıb inkişaf etdiyinə görə çöl və çərçivə pətəklərində arıların eynən yaxşı qışlayacağı fikri ilə arıların çöldə qışlamasının üstünlüyünü əsaslandırmaq kifayət etmir. İlk növbədə, biz oyuqlarda hansı temperatur rejiminin olduğunu heç bilmirik, ona görə də torpağın səthində oyuq və pətək çərçivəsində olan temperatur rejiminin arasında olan fərqi söyləyə bilmərik.

Canlı ağacın oyuğunda qışda kəskin şaxtalar, yayda isə istinin gücünü azaldan şirələrin hərəkəti nəticəsində arılar üçün əlverişli şərait yaranır. Professor Seselskinin fikrincə oyuğunda arılar yaşadığı ağac qurumağa başlayar və orada şirələrin hərəkəti dayanarsa, bir neçə ildən sonra həmin ağacda arılar heç olmayacaq (Şəkil 14.2). Deməli, ağzı açıq halda arıların ağac oyuğunda yay-qış təhlükəsiz yaşamasının səbəbi yaş ağacın buraxdığı həmin şirələrdir.

Şəkil 14.2. Ağac oyuğunda arı yuvası

Bundan başqa, oyuğun ölçüsü və forması da mühüm rol oynayır. Oyuqda qurulan arı yuvası arı topasının formasına bütövlüklə uyğun gəlir, bunun nəticəsində yuvada topanın ətrafında boş yer qalmayacaq, bu isə onlara temperaturu tənzimləməyə kömək edir.

Ölkəmizdə qış qeyri-müəyyən keçir, temperatur tez-tez dəyişir, şaxtalardan sonra havalar mülayimləşir, qar əriyir, çöldə qışlayan pətəklər nəm olur, donur, pətəkdə olan arı topası bu dəyişikliklər nəticəsində öz həcmini dəyişir: şaxtalar zamanı topa çox sıxlaşır, havalar mülayimləşəndə arılar bir-birindən çox uzağa yayılır, bunun nəticəsində isə çərçivələrin arasında künc çərçivələr aralığında arı topasından arılar ayrılır və soyuqdan da ölür. Bəzən hətta təcrübəli arıçılar tələb olunan miqdarda yemi düzgün hesablamadıqlarına görə arılar çöldə soyuqdan ölür, çünki havanın temperaturu aşağı olduqda arılar yemdən çox istifadə edir. Ari ailələri açıq havada qışladıqda onların küləkdən qorunmasına ciddi fikir verilməlidir. Qışda pətəklərin üstündəki qarı süpürmək, uçuş bacasını qırov, buz lülələri və yuvanı ölmüş arılardan təmizləmək lazımdır. İsti, günəşli günlərdə pətəklərin üst yastıqları çıxarılıb qurudulmalıdır.

Arıçı arıların çöldə qışlaması zamanı onların yemdən necə istifadə etdiyinə əmin ola və arıları vaxtı-vaxtında yemləyə bilmir.