3. Arı ailələrinin bal yığımına hazırlanması

Dünyada insanlar və təbiətin inkişafında arıların rolu çox böyükdür. Bir çox alimlər sübut etmişlər ki, əgər arı nəsli tükənərsə, bəşəriyyət məhv ola bilər. Təbiətdə bir çox bitkilərin, xüsusilə entomofil bitkilərin tozlanması bal arılarının əsas vəzifəsidir. Çünki iqtisadi baxımdan tozlanma kənd təsərrüfatı məhsullarının keyfiyyəti və bolluğunu dəfələrlə artırır.

Arıçılıqda arıçı zəhmətinin bəhrəsini arı məhsullarından götürür. Bunlar bal, arı südü, arı zəhəri, bərəmum (propolis), çiçək tozu (polen) və sairdir.

Arı ailələrindən yaxşı məhsul götürməkdə arıçının məsuliyyəti, bacarığı və zəhməti böyük önəm daşıyır. Beləliklə, arıçının əsas vəzifəsi - yaxşı məhsul əldə etmək üçün arı ailələrini hazırlamaqdır. Bu həm gəlirli, həm arı ailələrinin inkişafı, həmçinin də ailənin qorunub saxlanılmasının əsas iş prinsipidir.

Arıxananın nailiyyətləri çox vaxt arıçının arı ailələrini bal yığımına necə hazırlayacağından asılıdır. Əsas yığım, xüsusilə kənd təsərrüfatı bitkilərinin tozlanmasına başlamamışdan əvvəl arıçı yalnız güclü arı ailələrindən istifadə etməli və onları işlək vəziyyətdə saxlamalı, əsas yığımın əvvəlində güclü ailələrdə arılar 20-24 çərçivə, çox gövdəli pətəklərdə isə 30 çərçivəni tamamilə doldurmalıdır. Bal mövsümü zamanı arı ailələrində bal yığımını gücləndirən instinktin oyadılması və əksinə, instinktin zəiflədilməsi şəraitini yaratmaq çox vacibdir.

Arı ailələrinin bal yığımına hazırlığını əsas yığımdan əvvəl görülən tədbirlərlə məhdudlaşdırmaq olmaz. Bir il ərzində arıçının gördüyü bütün işlər bal yığımı üçün kifayət qədər şanları olan, güclü, zəhmətkeş arılarla birlikdə bal yığımına hazırlaşdırılmasından ibarət olmalıdır.

İlin payızından başlayaraq bal yığımına hazırlaşın, çünki yalnız payızda yaxşı hazırlanmış və müvəffəqiyyətlə qışlamış güclü ailələr yazda sürətlə inkişaf edə və bal yığımını uğurla həyata keçirə bilər. Arılar yaza çıxarıldıqdan sonra da bütün işlər həmin məqsədlərə uyğun görülməlidir: ailələrin gücləndirilməsi, şanların hörülməsi, ayırma beçələrin alınması və beçəvermənin qarşısının alınması.

Güclü arı ailələrini vaxtında bal yığımına hazırlamaq və onlardan tam istifadə etmək üçün yerin bal yığımı şəraitinə yaxşı bələd olmaq lazımdır, yəni nə vaxt və hansı bitkilərdən əsas yığım başlayır, onun gücü və davamlılığı nə qədərdir. Müxtəlif bölgələrdə arılar əsas yığımı ayrı-ayrı balverən bitkilərdən alır. Nəzərə almaq lazımdır ki, onlar həmçinin fərqli vaxtlarda (eyni vaxtda yox) çiçək açır.

Erkən əsas yığım olan bölgələrdə (meşə və çəmənliklərdə) qışlamadan sonra bal yığımının başlanmasına kimi dövr qısa olur - 45-50 gün, bu da güclü ailələrin yetişdirilməsinə mane olur. Bu cür şəraitdə güclü ailələri qışa hazırlamaq çox vacibdir. Payızda kifayət qədər əlavə mayalanmış analar saxlamaq lazımdır, çünki onların köməyi ilə əsas yığıma kimi çoxlu arı yetişdirmək olar.

Xüsusi hallarda erkən yığım olan bölgələrdə arıların sürətlə yetişdirilməsi üçün ailələrin şəkərli şərbətlə yemləndirilməsi (həvəsləndirici yemləmə) müsbət təsir göstərə bilər.

Çox vaxt əsas yığım vaxtı beçəvermə ilə üst-üstə düşür. Lakin bu cür halda beçəverməyə yol vermək olmaz, çünki bu, arıların yetişməsi və onların yığımına mənfi təsir göstərə bilər.