Bəzən elə olur ki, yuvanın yoxlanışı zamanı ailələrdə bal həddindən artıq çox olur. Bu isə ananın yumurta qoymasını məhdudlaşdırır. Bu cür olduğu təqdirdə, bal yığımı qurtardıqdan dərhal sonra sürfələr çıxarılacaq, yuvanın mərkəzindən müvəqqəti olaraq balla dolu olan 2-3 şan götürülür, onun yerinə isə 1,5-2 kiloqram balı olan şanlar qoyulur.

Zərurət olduqda yuvalar qışa yığılarkən sürfənin əsas hissəsi doğulduqdan sonra çıxarılmış çərçivələri yuvalara yerinə geri qoyun.

Əsas payız yoxlanışı ilə yanaşı, yuvaları istiləşdirin və bacaları qısaldın.

16.1. Yem ehtiyatı ilə təmin olunması

16.1.1. Yemin ölçüsü

Payız mövsümündən başlayaraq arı ailələrini o qədər yem ehtiyatı ilə təmin edin ki, nəinki qış, hətta yaz, sabit bal yığımı başlayana kimi onlara bəs etsin.

Orta hesabla bir arı ailəsinə 18-20 kiloqram bal lazımdır.

Pətəklərdə qışa arılarla dolu olan çərçivə aralığına 2-2,5 kiloqram bal qoyun, yem ehtiyatlarının qalıqlarını (normaya kimi) möhürlənmiş şanlarda pətəklərdən uzaq yerdə saxlayın.

2 kiloqramdan az olan bal çərçivələrini yuvalarda saxlamayın. 3-4 çərçivə aralığında olan kiçik ailələr üçün, adətən 8-10 kiloqram bal kifayətdir (Şəkil 16.2 və Şəkil 16.3).

Praktiki olaraq balı müəyyən olunmuş ölçüdən bir qədər çox saxlamaq lazımdır.

Qışa mütləq güləmlə olan 2-3 çərçivə saxlayın. Lakin güləmlə tam dolu olan çərçivələri qışlayan arıların yuvalarında saxlamaq lazım deyil. Nəzərə almaq lazımdır ki, qışda şanlarda yalnız balla doldurulmuş güləm qalır.

Bal yığımı üçün əlverişsiz şəraitdə arıları yemləmək üçün arıxanada şanlarda olan ballardan başqa hər ailə üçün 5 kiloqram süzülmüş bal saxlayın.

Şəkil 16.2. Ailənin yuvasında qışa saxlamaq olar

Şəkil 16.3. Çıxartmaq lazımdır, qışa yararsızdır, bal çatışmazlığı