24. Arıxananın köçürülməyə hazırlığı və köçürülməsi

Arıxananı sahibi dəyişildikdə və ya bal yığımı zamanı köçürürlər. Hər iki halda köçürülməyə hazırlıq və köçürülmə üsulları texniki cəhətdən heç nə ilə fərqlənmir. Bal yığımına köçürülmə uzun müddətdir ki, qiymətləndirilib, iqtisadi cəhətdən çox gəlir gətirir və arı ailələrinin vəziyyəti və inkişafına müsbət təsir göstərir. Bu tədbiri qiymətləndirməmək istehsalat üçün sadəcə sərf etməz, yerinə düşməz və zərər olar.

Arıxananın bal yığımına hara və nə vaxt köçürülməsi əvvəlcədən müəyyənləşdirilməlidir. Buna hazırlaşmaq lazımdır, çünki lazımi materiallar, arıxanada işlər, nəqliyyat, işçiləri qabaqcadan nəzərə almaq lazımdır. Həmçinin müəyyən təsərrüfat yerlərinin sahibləri ilə razılaşmaq lazımdır və köçürülmə yerinin şəraiti olmalıdır.

Bu cür olduğu təqdirdə arıçıların həm imkanları olacaq, həm də zəruri hesab edəcəklər ki, vaxtından əvvəl və əsaslı şəkildə arıların köçürülməsinə hazırlaşsın, həmçinin yazın əvvəlindən nektarın yığımı üçün arıların köçürülməsi nəzərdə tutulmuş yerlərdə nektarlı bitkilərin çiçəklənmə təqvimini apara bilsinlər.

Əsas bal yığımı zamanı arılardan lazımınca faydalanmaq üçün yuxarıda sadalananların hamısı beçəvermə və ailənin gücünün artırılması üçün münasib sayılan vaxtı dəqiq müəyyən etməyə arıçıya kömək edəcək.

Arıxananın balverən bitkilərin yanına köçürülməsini hər bir arıçı təşkil edə bilər. Bu tədbirin təşkili, əsasən arıçının özü, onun təşəbbüsü, enerjisi və inadkarlığından asılıdır. Arıxananın köçürülməsinin faydası çoxdur: mövsüm boyu heç yerə çıxarılmayan qonşu arıxanalara nisbətən köçürülən arıxanaların həmişə yüksək bal yığımı olur.

Arı ailələrini yazda meşəyə köçürmək daha yaxşıdır (Şəkil 24.1). Yaxşı olardı ki, əsasən yarpaqlı ağac meşəsinə köçürəsiniz, məsələn çaylar, yarğanlar, qobuların kənarlarına. Yazın əvvəllərində meşə talaları, ağacları kəsilmiş yerlər, meşəətrafı yerlərdə erkən yazda balverən bitkilər nəzərə çarpır. Meşədə yazın əvvəli novruzgülü, ballıca, daha sonra isə qızılağac, qarağac, ağcaqayın arılara nektar və çiçək tozu verir. Meşə arıları nəinki yaz yığımı ilə təmin edir, həmçinin qeyri-sabit havada külək, soyuqdan qoruyur. Meşələr - arıların çöldə qışlaması üçün çox gözəl yerdir.

Şəkil 24.1. Meşəyə köçürülmüş arı ailələri

Yazın əvvəli arıların köçürülməsi çirkli olan yolların bağlılığı ilə əlaqəli olduğundan və nəqliyyat vasitələrinin tarla işlərinə cəlb olunduğundan imkan daxilində arıları payızda köçürmək lazımdır. Bu vaxt arılar ilk yaz çiçəklərinin nektarları və çiçək tozundan istifadə edə bilər.

Meşəyə köçürülmə nəinki güclü arı ailələrini yetişdirmək və satış üçün bal almağa kömək edir, həmçinin də mumun istehsalını artırır, ağac və kolluqların çiçəklənməsi ilə arılar mum tikililərini (şanları) bərpa edir.