## Dil qaydaları

4 | A | Verilmiş söz və söz birləşmələrindən cümlələr düzəldin. 1. Rəna, məktəb kitabxanası, maraqlı kitab, götürmək; 2. Müəllim, şagirdlər, rəsm sərgisi, aparmaq.

• Bunları bilməliyik •
CÜMLƏ ÜZVLƏRİ
Cümləni əmələ gətirən sözlər və söz birləşmələri cümlə üzvləri adlanır. Hər bir cümlə üzvü müəyyən suala cavab verir. Məsələn:
Dünən güclü külək əsirdi.

nəvaxt? | necə? | nə? | nə edirdi?

| B | Cümlələrdəki hər bir cümlə üzvünün sualını müəyyən edin.
1. Səlim maraqlı kitab oxudu. 2. Əli sabah kəndə gedəcək. 3. Yeddinci ev növbəti küçədədir. 4. Rayonlarda güclü qar yağır. | nə? necə? nə etdi? kim? hara? kim? nə edəcək? nə vaxt? nə? hansı? haradadır? neçənci? nə edir? nə? harada? necə?

| C | Uyğun cümlə üzvü artırmaqla cümlələri tamamlayın. Əlavə etdiyiniz cümlə üzvü hansı suala cavab verir?
1. Yaz gələndə ağaclar ... . | 2. ... xəstələri müalicə edir.

• Bunları bilməliyik •
CÜMLƏNİN ƏSASI: MÜBTƏDA, XƏBƏR
Kazım dünən İstanbula getdi.
Bu cümlədəki əsas fikri iki cümlə üzvü ifadə edir:
Mübtəda və xəbər cümlənin baş üzvləridir.

| Ç | Cümlələrdəki mübtəda və xəbəri müəyyənləşdirin.
1. Maşinist qatarı stansiyada saxladı. 2. Dünən Elçin meşəyə getmişdi. 3. Aydın səhvini başa düşdü. | 4. Nəsimi görkəmli şairdir. 5. Bu yarışda rəqibimiz çox güclüdür. 6. Müəllim mövzunu izah etdi.