## Düşün və cavab ver

D | Şeirdən aşağıdakı cümlələrə uyğun gələn hissələri seçib oxuyun. 1. Vergül sözlər və cümlələr arasındakı fasiləni ifadə edir. 2. Məlumat, xahiş, əmr bildirən cümlələrin sonunda nöqtə qoyulur. 3. Nida hiss, həyəcan bildirir.

E | Şeirin sonunda nöqtənin dedikləri ilə razısınızmı? Sizcə, durğu işarələrinin cavabı necə olacaq?

2 | A | Verilmiş cümlələri oxuyun. Bu zaman hansı çətinliklə qarşılaşdığınızı söyləyin. BirkənddəAygünadlıgözəlqızyaşayırdıOgözəlliyiiləfəxredirdi Bütüngünügözünügüzgüdənçəkmirdi

| B | Aşağıdakı cümləni oxuyun. Sizcə, bu cümləni yazan şəxsin məqsədi məlumat vermək, yoxsa məlumat almaqdır? Fikrini dəqiqləşdirmək üçün o nə etməlidir? Sabahkı tədbirdə Ramil də çıxış edəcək

SÖZLƏRDƏN İŞARƏLƏRƏ

Danışarkən fikrimizi düzgün və dəqiq çatdırmaq üçün intonasiyadan istifadə edirik: səs tonumuzu dəyişirik, sözlər, cümlələr arasında pauza veririk. Yazıda isə bu funksiyaları durğu işarələri yerinə yetirir. Durğu işarələri mətnin daha asan qavranılmasına kömək edir.

Bəs bu işarələr necə yaranmışdır? Əvvəllər yazıda durğu işarələrindən istifadə olunmurdu. Sözlər və cümlələr arasında heç ara məsafəsi də olmurdu. Sonralar cümlələr arasında məsafə qoyuldu. Amma yenə də mətnləri oxuyub anlamaq çətin olurdu. Bu problemi aradan qaldırmaq üçün durğu işarələrinə ehtiyac var idi. İlk yaranan durğu işarəsi nöqtə oldu. Vergül işarəsinin yaranması ərəb dili ilə əlaqələndirilir. Ərəb dilində "və” bağlayıcısı "vav" (j) hərfi ilə ifadə olunurdu. Sonradan bu hərf vergül (,) işarəsi kimi istifadə edildi. Sual işarəsi 600 il əvvəl İtaliyada tətbiq edildi. İlk dəfə Manutsi adlı naşir sual cümlələrinin sonunda "quaestio" sözünü yazmağa başladı. Bu sözün mənası "cavab axtarıram" demək idi. |  | İtalyan naşiri Alda Manutsi • Söz boğçası • • funksiya • pauza • naşir