## Dil qaydaları

4 | A | Şəxs əvəzliklərini seçin yuxarı, mən, təəccüblə, top, sən, yaxın, biz, oxu, o, irəli, onlar, sapsarı

| B | Birinci cümlədəki fərqləndirilmiş sözə sual verin. İkinci cümlədə həmin sözü hansı söz əvəz edir? 1. Polad məsuliyyətli şagirddir. 2. Belə şagirdlə valideyn də, müəllim də fəxr edir.

• Bunları bilməliyik •
İŞARƏ ƏVƏZLİKLƏRİ

• Dilimizdə elə sözlər var ki, müxtəlif anlayışları - varlığı, əlaməti, hərəkətin tərzini işarə etmək üçün işlədilir. Beləsözlər işarə əvəzliyi adlanır: |  | O (hansı?) kitab daha maraqlıdır. Bu (kim?) mənim qardaşımdır. Həmin (hansı?) ev təmir edildi. Belə (necə?) dostdan inciməzlər. Elə (necə?) danış ki, səni eşidim.

| C | Cümlələrdə işarə əvəzliklərini müəyyən edin.
1. Həmin jurnalı mən oxumuşam. 2. Eldar bu müsabiqənin qalibi olacaq. 3. Elə yatmışdı ki, oyada bilmədim. 4. Belə tapşırıqlar çox asandır. | 5. Sən də belə oxuya bilərsən. 6. Elə sözlər ürəyimə yağ kimi yayılır. 7. Bu çantanın içində heç nə yoxdur. 8. Mənə belə baxanda narahat oluram.

| C | Dialoqlarda işlənən "o" əvəzliyinə sual verin. Hansı cümlədə o əvəzliyi şəxs bildirən sözü əvəz edib?
- Rauf Gəncəyə getdi. - O nə vaxt qayıdacaq? | - Yaşıl top sənindir? - O top mənim deyil.

• Bunları bilməliyik •
"O" əvəzliyi
• "O" sözü həm şəxs, həm də işarə əvəzliyi kimi işlənə bilər:

O, (kim?) qələmi mənə verdi. |  | O, (hansı?) qələmi mənə verdi.

| D | Cümlələrdə "o" əvəzliyinə sual verin. Onların şəxs, yoxsa işarə əvəzliyi kimi işləndiyini müəyyən edin.
1. Biz hədiyyə üçün o kəməri seçdik. 2. O, qızımın idman müəllimidir. 3. Babam o ağacı keçən il əkib. 4. Parka girmək üçün o qapıdan keçin. | 5. Kitabı mənə o gətirdi. 6. O oğlan bizim binada yaşayır. 7. Aşıq Ədalət o mahnını gözəl ifa etdi. 8. O, məşhur üzgüçü idi.