2 | A | "Şah Abbas və qarı" mətnini oxuduqdan sonra bu hökmdar haqqında nə deyə bilərsiniz? Onun haqqında daha hansı məlumatları almaq istəyərdiniz?

BÖYÜK ABBAS Səfəvilər dövlətinin hökmdarı I Şah Abbas 1571-ci il yanvarın 29-da Heratda dünyaya gəlib. Uşaqlıq illərini bu şəhərdə keçirən Abbasın tərbiyəsi ilə müəllimi Sultan Ustaclı məşğul olub.

Abbas 16 yaşında taxta çıxıb. O, qısa müddətdə dövlətini çətin vəziyyətdən qurtarmaq üçün bir çox işlər görüb. İlk növbədə, ölkəsində nizam-intizam yaradıb. I Şah Abbas əhalinin vəziyyətini yaxından öyrənmək üçün tez-tez libasını dəyişər, xalqın içində gəzərdi. Çörəkçidən çörək, qəssabdan ət alaraq saraya dönər, çəkisi düz olmayan məhsul sahiblərini dərhal cəzalandırardı.

I Şah Abbas hökmdar olmaqla yanaşı, güclü sərkərdə idi. O, taxta çıxan gündən dövlətin təhlükəsizliyini qorumaq üçün nizami ordu qurmuşdu. Uzaqgörən siyasətçi olan I Şah Abbas müharibəyə başlamağa tələsməz, problemi sülh yolu ilə həll etməyə üstünlük verərdi. Lakin müharibə başlanardısa, mükəmməl sərkərdə kimi döyüş meydanında ordusuna rəhbərlik edər, cəsur bir döyüşçü kimi özünü təhlükəyə atmaqdan çəkinməzdi. I Şah Abbas alimləri, şairləri yüksək qiymətləndirir, onları saraya dəvət edir, yazıb-yaratmağa ruhlandırırdı. O özü də şeirlər yazırdı. I Şah Abbas doğma ana dilinə önəm verirdi. Onun tələbi ilə sarayda hamı Azərbaycan dilində danışırdı. Bu haqda italyan səyyahı Della Valle belə yazır: "Şah mənim türk dilini bilib-bilmədiyimi soruşdu, "Xoş gəldin, səfa gətirdin",-deyərək səyahətimin səbəbləri haqda məni bu dildə sorğu-sual etdi". Avropalıların "Böyük Abbas" adlandırdığı görkəmli Səfəvi hökmdarı 58 yaşında vəfat etmişdir. |  | I Şah Abbas • Söz boğçası • • taxta çıxmaq • nizami • uzaqgörən • siyasətçi

## Nə anladın?

B | "Böyük Abbas" mətninə əsasən sualları cavablandırın. 1. Şah Abbas nə vaxt və harada anadan olub? 2. Şah Abbasın müəllimi kim olub? 3. Şah Abbas neçə yaşında taxta çıxıb? 4. Şah Abbas dövlətin inkişafı üçün hansı işlər görüb?