3 | A | Cümlədəki hansı sözlər bir-biri ilə əksmənalıdır? Əgər biz göydə baş verən hadisələri vaxtında öyrənsək, yerdə hər şeyə hazırlıqlı olarıq.

• Yadda saxla •
ANTONİM SÖZLƏRİN NİTQDƏ ROLU

• Əksmənalı sözlərə antonimlər deyilir. Müəyyən bir fikir və yaxud hissi daha qabarıq, təsirli ifadə etmək üçün antonimlərdən istifadə edilir. |  |
Məsələn: | Bu bir həqiqətdir, düşüb dillərə, İgid bir yol ölər, qorxaq min kərə. (Nəbi Xəzri)

| B | Yerləri səhv düşmüş antonimləri tapın və atalar sözlərini düzgün yazın. 1. Kiçik danışanı böyük götürər. 2. Az istəyən çoxdan da olar. 3. Cavandan demək, qocadan eşitmək. 4. Yaşın oduna quru da yanar.

| C | Nöqtələrin yerinə uyğun sözlər yazmaqla atalar sözlərini tamamlayın. 1. ... xeyrindənsə ... şəri yaxşıdır. (gecənin, gündüzün) 2. Dost min isə ..., düşmən bir isə ... . (çoxdur, azdır) 3. ... danışan ... söz eşitməz. (acı, şirin) 4. ... dostu ... gündə sına. (yaman, yaxşı) 5. ... qane olmayan ... yetişməz. (aza, çoxa)

| A | Antonim hesab edilməyən söz cütlərini seçib cümlədə işlədin.
duzlu - duzsuz pis - yaxşı ağıllı - ağılsız yuxarı - aşağı yazmaq - yazmamaq |  | şən - qəmli sülh - müharibə uzun - qısa dadlı - dadsız mərd - namərd
|  | • Diqqət edin • • Elə şəkilçilər var ki, onların köməyi ilə düzələn sözlər əks məna ifadə edir. Məsələn:
-lı4 səliqəli | -sız4 səliqəsiz
Belə sözlər antonim deyil.

| D | Mətni oxuyun. Qaraca qız və Ağca xanım obrazlarının müqayisəsi üçün istifadə olunan antonimləri müəyyənləşdirin.

Qaraca qız və Ağca xanım bir müddət diqqətlə bir-birinə nəzər salıb baxışdılar. Bu iki uşağın arasında böyük fərq vardı: biri zəngin bəyzadə qızı, digəri isə yoxsul kəndli ailəsindən idi. Biri aciz, hər bir işdə başqasına möhtac, o biri güclü, öz zəhməti ilə yaşayan bir qızcığaz idi.

Ağca xanım ağappaq zərif əlini Qaraca qıza uzatdı. O da kobud barmaqları ilə Ağcanın əlini sıxdı. Ağca xanım buna davam gətirməyib qışqırdı, sonra güldü. Bir az çəkmədi ki, onlar şirin söhbətə başladılar.