### 11

### Ədədin bölənləri və bölünənləri

#### Araşdırma-

#### müzakirə

Lalə xalça muzeyində sahəsi 24 m2 olan fərqli ölçülərdə bir neçə xalça və palaz gördü.

- Sizcə, Lalənin gördüyü xalça məmulatlarının tərəflərinin uzunluğu neçə metr ola bilərdi?
- Lalə bir tərəfinin uzunluğu 4 m olan başqa bir xalça da gördü.
  Bu xalçanın sahəsi nə qədər ola bilər? Bir neçə variant söyləyin.

#### Açar sözlər

- #### ədədin böləni

- #### ədədin bölünəni

- #### sadə ədəd

- #### bölünmə əlamətləri

#### Öyrənmə

Bir ədədin tam bölündüyü ədədə həmin ədədin böləni deyilir. Məsələn, 6 : 2 = 3
olduğu üçün 2 ədədi 6-nın bölənidir. 3 ədədi də 6-nın bölənidir, çünki 6 : 3 = 2.
DİQQƏT! 1 bütün ədədlərin
bölənidir. Ədədin özü də
ədədin bölənidir.
2 ⋅ 3 = 6

6 : 2 = 3
6 : 3 = 2

#### Bələdçi

Vurma cədvəlindən
istifadə etməklə verilən
ədədlərin bölənlərini
tapın. Bəzilərini sahə
modelindən istifadə
etməklə təsvir edin.
7 8 9 10 15 16 20 30

#### Müstəqil iş

1. Dairədəki ədədin bölənlərini verilmiş ədədlər arasından tapın.
32
13
48
120
1 400
4, 5, 6, 7, 8
1, 2, 3, 4, 13
2, 6, 7, 8, 9
3, 4, 6, 9, 10
2, 3, 5, 7, 10
2. Vurma cədvəlindən istifadə etməklə verilmiş ədədlərin bir neçə bölənini tapın.
18
24
29
35
36
40
45
47
49
54
Yadda saxla •
Yalnız iki böləni (1 və ədədin özü) olan ədədlər sadə ədədlərdir. Məsələn, 7 sadə ədəddir.
3. Verilən ədədlər arasında sadə ədədləri tapın:
2 3 5 11 12 15 23 47 49 83

##### 3-cü bölmə • Vurma və bölmə