### 16

### Tənlik qurmaqla məsələ həlli

Tənlik qurmaqla məsələ həlli geniş yayılan üsullardan biridir. Bu üsulun məqsədi sözlərlə verilmiş məsələnin şərtini riyazi dilə çevirməkdir. Çox vaxt məsələni həll etmək üçün axtarılan kəmiyyət məchul kimi qəbul edilir və şərtə uyğun tənlik qurulur. Sonra tənliyi həll etməklə axtarılan kəmiyyət tapılır.
Verilən məsələləri tənlik qurmaqla həll edin.

1. Qabda bir neçə qutab var idi. Samirin nənəsi bu qutablara 5 dənəsini də əlavə etdi. 4 uşağın hər birinə 3 qutab çatdı. Qabda əvvəl neçə qutab var idi?

#### Vurmaya aid tənlik qurmaqla məsələ həlli

##### • NÜMUNƏ •

Samir 2 qutu çay aldı. O bunun üçün kassaya 5 manatlıq və 1 manatlıq ödədi. 1 qutu çayın qiyməti nə qədərdir?
1. Məsələni anla
Nəyi tapmalıyam: 1 qutu çayın qiymətini.
Nə məlumdur: 2 qutu çay alındı.
Kassaya 5 manatlıq və 1 manatlıq verildi.
Təsviri

x | x

5 | 1

2. Plan qur
Necə həll edə bilərəm: Şərtə uyğun tənlik quraram.
3. Həll et
1 qutu çayın qiymətini x ilə işarə edərəm. Onda 2 qutu çay üçün 2 ⋅ x manat ödənməlidir. Kassaya 5 + 1 = 6 manat ödənildiyi üçün uyğun bərabərliyi yazıb həll edərəm.
Cavab: 1 qutu çayın qiyməti 3 manatdır.
2 ⋅ x = 5 + 1
2 ⋅ x = 6
x = 6 : 2
x = 3
4. Yoxla
Tənlikdə məchulun yerinə 3 yazıb bərabərliyin doğruluğunu yoxlayaram:
Tapılan qiyməti məsələnin şərtində yoxlayaram: 1 qutunun qiyməti
3 manat olarsa, 2 qutu üçün 6 manat ödəmək lazımdır. Samir də 6 manat ödədi.
2 ⋅ 3 = 5 + 1
6 = 6

2. Yük maşını hər reysdə eyni sayda kərpic daşıyır. O, nahara qədər 3 reysdə cəmi 12 000 kərpic daşıdı. Maşın 1 reysdə neçə kərpic daşıyır?

##### 4-cü bölmə • Riyazi ifadələr. Tənlik