### 25

### Koordinat şəbəkəsi

#### Araşdırma-

#### müzakirə

Şahmat oyununun başlanğıcında taxta üzərində fiqurlar şəkildəki kimi yerləşir.

- Şahmat taxtasında ağ və qara fiqurların hər birindən neçə dənədir?

- Hansı fiqurların adlarını bilirsiniz?
- Hər fiqurun yerini necə təyin etmək olar?
- Birinci gedişi edən şahmatçı e2 xanasındakı fiquru
  iki xana irəli qoydu. O hansı fiquru hara qoydu?

#### Açar sözlər

- #### koordinat

- #### koordinat şəbəkəsi

- #### koordinat başlanğıcı

- #### koordinat oxları

#### Öyrənmə

Obyektlərin yerini təsvir etmək üçün çox zaman koordinat şəbəkəsindən istifadə edilir. Bunun üçün O nöqtəsindən bir-birinə perpendikulyar olan x və y oxları çəkilir. O nöqtəsi koordinat başlanğıcı, x və y oxları isə koordinat oxlarıdır. A nöqtəsi koordinat başlanğıcından 5 vahid sağda və 2 vahid yuxarıda yerləşir. Bu ədədlər A nöqtəsinin koordinatlarıdır və belə yazılır: A (5; 2). Birinci ədəd A nöqtəsinin x oxuna, ikinci ədəd isə y oxuna uyğun koordinatlarıdır.
Nöqtənin koordinatlarını tapmaq üçün bu nöqtədən hər iki oxa perpendikulyar xətlər çəkilir və kəsişmə nöqtələrinin O nöqtəsindən neçə vahid məsafədə olduğu tapılır. Məsələn: B (3; 4).
(1; 4) və (4; 1) koordinatları eyni, yoxsa fərqli nöqtələri göstərir?

#### Bələdçi

a) Koordinat şəbəkəsində verilmiş nöqtələrin koordinatlarını yazın.

##### • NÜMUNƏ •

A (2; 3)
b) Koordinatlara uyğun hərfləri müəyyən edin:
(2; 4), (4; 5),( 6; 1), (2; 2), (1; 3), (1; 6).

##### • NÜMUNƏ •

A (5; 4)

##### 6-cı bölmə • Həndəsi fiqurlar