14.1 | ## Günəş sisteminin quruluşu

Qədimdə insanlar Günəş tutulmasını qorxunc bir əjdahanın Günəşi udması kimi izah edirdilər. Onlar müxtəlif metal əşyaları bir-birinə vuraraq səs-küy salır, əjdahanı qorxutmağa çalışırdılar. Bir qədər sonra Günəş tutulması başa çatır və Günəş yenidən görünürdü. İnsanlar əjdahanı qorxudub Günəşi xilas etdiklərini düşünürdülər. |
| • Açar sözlər • • Günəş sistemi • ulduz • planet • peyk

• Nə üçün qədim insanlar Günəş tutulmasını əjdahanın Günəşi udması kimi izah edirdilər?
• Sizcə, qədim insanların Günəş tutulmasının izahı niyə doğru deyil?

Fəaliyyət | Günəş tutulması necə baş verir?
İşin gedişi: 1. Lampanı və futbol topunu masanın üzərinə yerləşdirin. 2. Lampanı yandırın və tennis topunu futbol topu ətrafında dairəvi hərəkət etdirərək lampa ilə futbol topu arasında saxlayın. 3. Tennis topunun futbol topunun səthinə düşən kölgəsini müşahidə edin. Müzakirə edin: - Sizcə, lampa, futbol və tennis topu hansı göy cisimlərini təmsil edir? |  | Ləvazimat: stolüstü lampa, futbol topu, tennis topu.

- Tennis topunun kölgəsinin futbol topunun səthinə düşməsi üçün lampa, tennis topu və futbol topu necə yerləşdirilməlidir?
- Futbol topu üzərində gəzən bir qarışqa hansı hissədə olduqda lampanı görə bilməz?
Ay Yerlə Günəş arasından keçərkən Günəşin qarşısını kəsdiyi üçün Günəş tutulması yaranır. Bu zaman Ayın kölgəsi Yerin səthinə düşür və kölgənin düşdüyü ərazidəki insanlar Günəşi görə bilmirlər. Ancaq Ay Yer ətrafında dövr etdiyi üçün tədricən yerini dəyişir və müəyyən müddətdən sonra Günəş tutulması başa çatır.