Zərrəciklərin sürəti və kütləsi olduğu üçün onlar kinetik enerjiyə malikdir. Cisimləri qızdırdıqda zərrəciklərin kinetik enerjisi artır və onlar daha sürətli hərəkət edir. Qızdırılan cismin temperaturunun artmasının səbəbi zərrəciklərin kinetik enerjisinin artmasıdır. Maddənin temperaturu artdıqca onu təşkil edən zərrəciklər arasındakı məsafə də artır. Zərrəciklər arasındakı məsafənin artması cismin həcminin artmasına, yəni genişlənməsinə səbəb olur. İstiliyin təsiri ilə cisimlərin genişlənməsi istilikdən genişlənmə adlanır. |  | İstiliyin təsiri ilə zərrəciklərin sürəti, zərrəciklər arasındakı məsafə və cismin temperaturu artır.

Bərk | Maye | Qaz

Bərk, maye və qaz halda olan maddənin istilikdən genişlənməsi
Cisimlər soyuduqda zərrəciklərin kinetik enerjisi və sürəti azalır. Soyuma cisimləri təşkil edən zərrəciklər arasındakı məsafənin və cismin həcminin azalması ilə nəticələnir. Cisim qızdırıldıqda onun həcmi artsa da, kütləsi dəyişmir. Bu zaman həmin cismin sıxlığı azalır. Cisim soyuduqda isə

kütləsi dəyişmədən həcmi azaldığı üçün onun sıxlığı artır. Cisimlərin həcminin dəyişməsi bir çox problemə səbəb ola bilər. Yayda dəmiryol relslərinin istilikdən genişlənib əyilməsini və dəmir kilidlərin çətin açılmasını bu problemlərə misal göstərmək olar. Maddələrin istilikdən genişlənməsini əvvəlcədən nəzərə almaqla problemlərin qarşısını almaq mümkündür. Məsələn, yayda metal körpülərin və boruların istilikdən genişlənib zədələnməməsi üçün genişləndirici birləşmələrdən istifadə olunur. | Genişləndirici birləşmələr boruların zədələnmədən genişlənməsinə imkan verir.

Düşün Müzakirə et Paylaş

Nə üçün isti yay aylarında elektrik naqilləri daha çox sallanır? Elektrik xətləri çəkilərkən bu hadisə nəzərə alınmazsa, hansı problemlər yarana bilər? |