Bilirsinizmi?

| Eyfel qülləsinin tikilməsində yalnız metal materialdan istifadə olunub. Qüllənin hündürlüyü 300 metrdir. Müxtəlif fəsillərdə isti və soyuğun təsiri ilə qüllə uzanır və qısalır, nəticədə onun hündürlüyü il ərzində bir neçə santimetr dəyişir.

İstiliyin təsiri ilə müxtəlif maddələr fərqli nisbətdə genişlənir. Bəzən şüşə qabın metal qapağını açmaq çətin olduqda onun üzərindən isti su axıdılır. İstiliyin təsiri ilə metal şüşədən daha çox genişləndiyi üçün metal qapaqla şüşə qab arasındakı məsafə artır, onlar arasındakı sürtünmə qüvvəsi azalır və qapaq asanlıqla açılır.
İki fərqli metaldan hazırlanmış və bir-birinə yapışdırılmış çubuqlarda istilikdən genişlənmə hadisəsindən istifadə olunur. Qızarkən metallar müxtəlif nisbətdə genişləndiyi üçün çubuq əyilir. İkimetallı çubuğun bu xassəsindən termometr hazırlanmasında və yanğından mühafizə məqsədilə elektrik dövrəsi qurulmasında istifadə olunur.

İstiliyin təsiri ilə müxtəlif nisbətdə genişlənən metallardan hazırlanmış çubuq |  | İstiliyin təsiri ilə metal qapaq genişlənir və daha asan açılır.

Öyrəndiklərinizi tətbiq edin

Həcmi 0,001 m3 olan alüminium kub müəyyən temperatura qədər qızdırılır və bu zaman onun həcmi 10% dəyişir. a) Qızdırıldıqdan sonra kubun həcmi neçə m3 oldu? b) Alüminium kub qızdırıldıqda onu təşkil edən zərrəciklərin sayı və kubun kütləsi dəyişərmi? c) Sıxlıq düsturundan istifadə edərək kubun əvvəlki və qızdırıldıqdan sonrakı sıxlıqlarını müqayisə edin. |