Bilirsinizmi? London şəhəri dəniz və okean sahilində yerləşmir, lakin bu şəhərdən keçən Temza çayı üzərindəki London limanına okean gəmiləri daxil ola bilir. London limanının böyük okean gəmilərini qəbul edə bilməsinin əsas səbəbi qabarma və çəkilmə zamanı suyun qalxması və enməsi prosesinin ardıcıl olaraq baş verməsidir.
Yer Günəş ətrafında, Ay da Yer ətrafında hərəkət etdiyi üçün Ayın Yerdən görünüşü daim dəyişir. Onun görünüşündə müşahidə olunan dəyişikliklər Ayın fazaları adlanır. Ayın səkkiz fazası var:

- Təzə Ay. Ay bu fazada olarkən Yerdən görünmür. - Cavan Ay. Bu fazada Ay nazik oraq şəklində görünür. - Birinci rüb. Cavan Ayın görünən hissəsi tədricən artır və Ay yarımdairə şəklində müşahidə olunur. - Qabarıq Ay. Bu fazada Ayın görünən hissəsinin sahəsi artmağa davam edir. - Bədirlənmiş Ay. Ay Günəş tərəfindən tam işıqlanır və Yerdən işıqlı dairə kimi müşahidə olunur. - Qabarıq Ay. Qabarıq Ay fazasında Ayın görünən hissəsi yenidən kiçilməyə başlayır. - Sonuncu rüb. Sonuncu rübdə də Ay yarımdairə şəklində görünür. - Köhnə Ay. Ayın yarımdairə kimi görünən hissəsi kiçilməyə başlayır və yenidən oraq şəklində müşahidə olunur. Ay Yer ətrafında dövr edərkən bir ayda ardıcıl olaraq bu fazalardan keçir və görünüşündəki dəyişikliklər təkrarlanır. |

Qədimdə bir çox xalqlar Ayın görünüşündəki dəyişikliklərin təkrarlanmasından istifadə edərək təqvim hazırlamışdılar. Yer və Ay bir-birini qarşılıqlı cəzb edir. Yerin Ay üzərindəki cazibə qüvvəsi Ayı onun orbitində saxlayır. Ayın Yer üzərindəki cazibə qüvvəsi isə dəniz və okeanlarda suyun səviyyəsinin nizamlı olaraq yüksəlib-alçalmasına, yəni qabarma-çəkilməyə səbəb olur. Qabarma və çəkilmənin dəqiq vaxtını hesablamaq su nəqliyyatında və balıq ovunda vacibdir. Qabarma və çəkilmədən həmçinin enerji əldə etmək üçün də istifadə olunur.
Suların qabarması və çəkilməsi Ayın təsiri ilə baş verir