14.
“Muğan” mətninin birinci abzasındakı hal şəkilçili sözləri seçərək əlaqəyə girdiyi sözlə birlikdə yazın, onların söz birləşməsi və ya cümlə olduğunu əsaslandırın.
Nümunə: qəbilənin qızları
15.
“Muğan” mətnində altından xətt çəkilmiş cümlələri tabelilik əlaqəsi baxımından təhlil edin. Fikirlərinizi əsaslandırın.
1. Hər iki cümlə düzgün işlənmişdir, çünki...
2. Hər iki cümlədə yanlışlıq vardır, çünki...
3. Birinci cümlə düzgün, ikinci cümlə yanlış işlənmişdir, çünki...
4. Birinci cümlə yanlış, ikinci cümlə düzgün işlənmişdir, çünki...
16.
Mətni oxuyun, qrammatik şəkilçi qəbul etmədən biri digəri ilə əlaqələnən sözləri seçin.

Çoxlu gül-çiçəyi olan yerləri xalqımız “gülüstan” adlandırmış, susuz, boz çölləri laləzara çevirməyə çalışmışdır. Yəqin ki, hər yerin gülüstana çevrilib abadlaşdırılması insanların sülh arzusu ilə bağlı olmuşdur. Hətta tikdikləri qalalara, türbələrə, saldıqları kəndlərə belə “Gülüstan” adı vermişlər.

Tarixi mənbələrdə tez-tez adı çəkilən “Gülüstan” qalası, yəqin ki, güllü-çiçəkli yaylaq yeri olan bir ərazidə tikilmiş, həmin yerə uyğun adlandırılmışdır. Gülüstan qalası Şamaxı şəhərinə çox yaxın olub, ətraf ərazidən 180-200 m hündürlükdə yerləşir. IX əsrə aid olsa da, Gülüstan qalası XII-XIII əsrin əvvəllərində köklü şəkildə yenidən qurulmuş və möhkəmləndirilmişdir. Şiddətli dağıntıya uğradığından Gülüstan qalasının bütöv qapalı quruluşundan bizim dövrümüzə dağ relyefində “pərən-pərən düşmüş” tək-tək bürc və divar bölümləri qalmışdır.

(“Qədim və erkən orta əsrlər dövründə Azərbaycan memarlığı” kitabından)
Nümunə:
tərəflər heç bir şəkilçi qəbul etmədən biri digərinə tabe olur.

- Seçdiyiniz nümunələr içərisində söz birləşməsi varmı? Onların növünü müəyyənləşdirin və həmin birləşmələrin yaranmasında sintaktik əlaqələrin rolunu izah etməyə çalışın.
- Mətndən mürəkkəb adları seçib onların düzgün yazıldığını əsaslandırın.

17.
“Yaşadığım ərazidə müasir şəhərsalma” mövzusunda nəqli xarakterli inşa yazın.
18.
Tariximizdə Gülüstan adlı məkanlar” başlığı altında təqdimat hazırlayın.