9.
Cümlədə ümumiləşdirici sözləri müəyyən edin. Ümumiləşdirici sözlərin yerini dəyişin. Bağlayıcı və ara sözdən də istifadə etməklə cümləni 4 formada yazın. Bu zaman durğu işarələrindən düzgün istifadə edin.

1914-15-ci illərdə Əliağa Vahid ilk şeirlərini - qəzəl, meyxana və felyetonlarını bir sıra qəzet və jurnallarda: “Zəhmət”, “Babayi-Əmir”, “Tuti” və “Bəsirət”də çap etdirmişdir.

- Qəzəlxan şair’’ ifadəsini Əliağa Vahid adından həm əvvəl, həm də sonra işlədin.
  Müşahidə etdiyinizi şərh edin.

Ümumiləşdirici sözdən sonra yəni, məsələn bağlayıcıları işlənərsə, bağlayıcıdan əvvəl vergül, sonra qoşa nöqtə qoyulur. Məsələn:
Dərman bitkiləri, yəni: itburnu, çaytikanı, çobanyastığı, zəncirotu respublikamızın müxtəlif bölgələrində bitir.
Ümumiləşdirici sözdən əvvəl ara söz (bir sözlə) işlənərsə, ara sözdən əvvəl tire, sonra vergül qoyulur. Məsələn:
H.Ərəblinski, H.Sarabski, Ü.Hacıbəyli, Ə.Haqverdiyev - bir sözlə, bütün sənətsevərlər bir araya gəlib Azərbaycan teatrının inkişafı üçün əllərindən gələni əsirgəmirdilər.
10.
Mətndə ümumiləşdirici sözləri müəyyənləşdirib durğu işarələrini bərpa edin.

“...Naxçıvanda teatr həvəskarları, mən də onların içində, teatr oynayırdıq. Və bu oyunun mənfəəti kasıb məktəb şagirdləri üçün idi. Naxçıvanda o vaxt səhnədə Mirzə Fətəlinin pyesləri “Hacı Qara”, “Məstəli şah”, “Kimyagər” və “Xan sərabi” göstərilirdi. Burada mənim söhbətim “Kimyagər” komediyası barəsindədir... Qərar qoyduq ki, tamaşanı məhz məktəb şagirdləri üçün oynayaq və elə də elədik...

Mirzə Fətəlinin nadir qələmindən törəyən ləzzətli komediyanın duzlu və zərif məzhəkələri uşaqlara o qədər xoş gəldi ki, tamaşa qurtarandan sonra bunlar teatr həyətinə və sonra küçəyə çıxa-çıxa bir ucdan çığırışırdılar:

- Molla Həmid, görüyü bas!

Bir neçə dəqiqənin içində şəhər, küçə və bazarlarda bir sözlə hər bir yerdə elə uşaqlar çığırırdı: - Molla Həmid, görüyü bas!”

(Cəlil Məmmədquluzadə)
11.
Aşağıdakı cədvələ uyğun cümlələr yazın

Sadalama intonasiyası ilə bağlanan həmcins üzvlər | Tabesizlik bağlayıcıları ilə bağlanan həmcins üzvlər | Ümumiləşdirici sözlərlə işlənən həmcins üzvlər
--- | --- | ---

12.
“Leyli rolunun ifaçıları” adlı məlumat hazırlayın. Təqdimatınızı müşayiət edəcək nitqinizin düzgün qurulmasına və onu hansı formada təqdim edəcəyinizə diqqət yetirin.
13.
Mətndən əsas faktları seçin. Kiçik qəzet materialı hazırlayın. Mətnin xarakterini özünüz seçin.