8.
Mətndə hansı cümlələrə xitab artırmaq olar?
9.
Mətnin ikinci abzasında xitabları müəyyənləşdirin, durğu işarələrinin işlənməsinə fikir verin.
Xitab cümlə üzvlərindən, əsasən, vergül işarəsi ilə ayrılır.
1.
Xitab cümlənin əvvəlində işlənib, adi intonasiya ilə deyilərsə, ondan sonra vergül; yüksək hiss-həyəcanla deyilərsə, nida işarəsi qoyular. Məsələn:
Oğul, sözlərimə yaxşı qulaq as
Ata nəsihəti faydasız olmaz. (N.Gəncəvi)
2.
Xitab cümlənin ortasında gələrsə, hər iki tərəfdən vergül qoyulur. Məsələn:
Mən bilirəm, Gülgəz, sənin bu işdən xəbərin yoxdur.
3.
Xitab cümlənin sonunda gəldikdə ondan əvvəl vergül, sonra isə cümlənin məqsədinə görə növünə uyğun durğu işarəsi qoyulur. Məsələn:
Bayrağına canım qurban, Azərbaycan! (N.Həsənzadə)
4.
Xitablar ay, ey, aman nidaları ilə də işlənə bilir. Bəzən ey nidasından sonra vergül qoyula bilər. Məsələn:
Ey, cavan oğlan, haraya gedirsən?
10.
Cümlələrdə xitabların yerini müəyyənləşdirin, durğu işarələrini bərpa edin.
1. Başına dönüm xan mən nə bilirəm, poçtxana nədir, zad nədir?
(C.Məmmədquluzadə)
2. Ey bəni-adəm haradan gəlib, haraya gedirsən? (Azərbaycan nağıllarından)
3. Ey vətən Torpağın əzizdir mənə, Mən səndə tapmışam səadətimi. (S.Rüstəm)
4.
Bizim elli bir qəhrəman
Bir yaralı qızıl əsgər.
Dedi: Doktor aman doktor
Sağlığıma güman yoxdur... (S.Vurğun)

- Son iki cümlənin hansında ey nidasından sonra vergül işlənə bilər və ya əksinə, işlənə bilməz? Nə üçün?

11.
Məntiqi ardıcıllığı davam etdirin.

- Azərbaycan odlar diyarıdır.
- Könlüm quşu qanad çalmaz sənsiz bir an, Azərbaycan
  Xoş günlərin getmir müdam xəyalımdan, Azərbaycan! (M.Şəhriyar)
- Sən canlı tarixsən, doğrudan, Araz,
  Səsində min ildən qəm-qübar qalıb. (M.Araz)