- Olmaq... Ölmək... Almaq... Aldırmaq... Öldürmək... Oldurmaq... Varlıq... Yoxluq... Ölülük... Oluluq... Olumluq... Ya gərək ölüm, ya sənin tərcümanın olum! - dedi və birdən otağın ortasında durdu. Sönmüş papirosunu yandırdı. Kibrit alovundan otaq işıqlanan kimi oldu. Gözlərini geniş açaraq, tüstü dumanı içində közərən neft lampasının piltəsinə baxdı. Tüstünü lampa şüşəsinə üfürdü. Piltənin alovu bir an gücləndi, sonra tamam

söndü. Zülmətə qərq olmuş otaqda gözləri parladı. Aramaram, sanki dili ilə deyil, nəfəsi ilə pıçıldadı:

- Olum, ya ölüm?.. - deyərək əlini alnına çırpıb ucadan səsləndi:

- Evrika!

Elə çığırdı ki, Sona dəhlizdən eyvana yüyürdü. Və daha qulağını bağlı qapıya, ya pəncərəyə yapışdırmadan, içəridən aydın eşidilən sözləri dinlədi: - “Olum, ya ölüm?” ...Budur məsələ!.. Hansı daha şərəflidir?

Seyfəddin Dağlı
Sizcə, hər hansı bir ifadənin qarşılığını tapmaq evrika hesab edilə bilərmi?
1.
Cəfər nə üçün lüğəti “dilbil” adlandırırdı? Siz bu ifadəyə necə münasibət bəsləyirsiniz?
2.
Mətnə əsasən Cəfər Cabbarlını xarakterizə edin.
3.
Bu mətn təqdimedilmə formasına görə əvvəlki mətnlərdən nə ilə fərqlənir? Fikirlərinizi əsaslandırın.
4.
Mətnin ideyasını müəyyən edin. “Evrika”nın teatrla nə əlaqəsi ola bilər? Fikirlərinizi faktlarla əsaslandırın.
5.
Aşağıdakı hansı hikmətli fikir mətnin ideyasına uyğundur?

- Yüksəyə qalxmaq istəyirsənsə, lap aşağıdan başlamalısan.
- Həyatda ən böyük uğur xoşbəxtliyə nail olmaqdır.
- Müvəffəqiyyətin sirri israrla işləməkdir.

6.
Mətndəki əsas fikri və ona uyğun olan hikmətli sözü müəyyən edin.
7.
“Evrika” mətn üçün açar sözdür fikrini ya təsdiq, ya da inkar edin.
8.
Mətndən frazeoloji birləşmələri seçib yazın.
9.
Piltə, pilətə və plitə sözlərini fərqləndirin.
10.
Həyat, ölüm, varlıq, yoxluq, intiqam sözlərinin məzmun qrupunda hansı söz artıq ola bilər? Fikirlərinizi əsaslandırın.