Orfoepiya
Hansı düzgündür?
[şəriət] - [şəriyət]
[fəaliyyət] — [fəaliyət]
[müraciət] - [müra:ciyət]
Dinlədiyiniz mətn əsasında üç sual tərtib edin.

- Dinlədiyiniz və oxuduğunuz mətnləri
  məzmun baxımından müqayisə edin.

1876-cı ildə indiki Gürcüstanın Qori şəhərində Qafqaz xalqlarının uşaqlarının təhsil alması üçün seminariya açılmışdı. Burada xristian uşaqlar “padşah xərci’nə oxuyurdular. Ancaq müsəlmanlardan da istəyən olsa idi, öz xərcinə uşaqlarını seminariyada oxuda bilərdi. Dövrünün görkəmli ziyalıları: Tiflisdə fəaliyyət göstərən Şərq dilləri üzrə baş mütərcim MİRZƏ FƏTƏLİ AXUNDZADƏ və Tiflis müsəlman məktəbinin şəriət müəllimi MİRZƏ HÜSEYN QAYIBZADƏ Qafqaz canişini Mixail Romanovun qəbuluna gedir və Qori seminariyasının nəzdində Azərbaycan bölməsi açmaq xahişi ilə ona müraciət edirlər. Nə qədər yalvar-yaxar etsələr də, dil töksələr də, canişin yola gəlmir. Deyir ki, şöbə açsalar da, oxuyan olmayacaq. M.F.Axundzadə həmin dövrdə Rusiyada və dünyada böyük zəka sahibi kimi şöhrət tapmış azərbaycanlı alim və ziyalıların adlarını çəkməyə başlayır. MİRZƏ CƏFƏR TOPÇUBAŞOVU, HƏSƏN BƏY ZƏRDABİNİ, ABBASQULU AĞA BAKIXANOVU, MİRZƏ KAZIM BƏYİ xatırladır. Şəmistan Nəzirli “Qoridən gələn qatar” kitabında yazır: “Mirzə Fətəli: Peterburq Universitetinin fəxri doktoru Mirzə Kazım bəy azərbaycanlıdır, bizim həmyerlimizdir”, - deyəndə canişinin sifətində heyrətə bənzər təəccüb yaranır. Bundan ruhlanan Mirzə Fətəli həmyerlisi haqqında daha ətraflı məlumat verir: “Mirzə Kazım bəy təkcə RUSİYA ELMLƏR AKADEMİYASININ müxbir üzvü deyil, o həm də Londonda BÖYÜK BRİTANİYA VƏ İRLANDİYA KRAL CƏMİYYƏTİNİN üzvüdür. Kopenhagendə ŞİMALİ ANTİKVARİLƏR KRAL CƏMİYYƏTİNİN üzvü seçilmişdir. Üç dəfə Demidov mükafatını almışdır”. Bu söhbətlər sonda seminariyanın nəzdində Azərbaycan şöbəsinin açılması ilə nəticələndi.
1.
Mətndən faktları seçib əsasında suallar tərtib edin və onları cavablandırın.
2.
Nə üçün M.Romanov Azərbaycan şöbəsinin açılmasına razılıq vermirdi? Sizcə, müsəlmanlarla xristianlar arasında qoyulan fərqin səbəbi nə idi?
3.
Mətnə əsasən demək olar:
A) Qafqaz canişini Azərbaycanda seminariyanın şöbəsinin açılmasında maraqlı idi.
B) Mirzə Kazım bəy haqqında məlumat “Qoridən gələn qatar” kitabından əldə edilir.
C) Bütün ziyalılar seminariyanın Azərbaycan şöbəsinin açılmasının tərəfdarları idilər.
D) 1876-cı ildə seminariyanın Azərbaycan şöbəsi fəaliyyətə başlayır.
E) Mirzə Fətəli Axundzadə rus dilləri üzrə tərcüməçi vəzifəsində çalışırdı.
4.
Mətni abzaslara ayırın, fikrinizi əsaslandırın. Sizcə, mətndəki abzasları əlaqələndirmək üçün əlavə məlumata ehtiyac varmı?