7.
Mətndə altından xətt çəkilmiş cümlələrin hansında səbəb, hansında məqsəd məzmunu olduğunu tapın, müqayisə aparın.
Səbəb zərfliyindəki iş və hərəkət səbəbi, xəbərdəki iş və hərəkət onun nəticəsini bildirir, niyə?, nə səbəbə?, nə üçün? suallarından birinə cavab olur.
Səbəb zərfliyi, əsasən, feili bağlama və feili bağlama tərkibləri ilə, üçün, ötrü, görə qoşmalı və -dığı 4 şəkilçili feili sifət və feili sifət tərkibləri ilə ifadə olunur.
Məqsəd zərfliyindəki iş və hadisə məqsəd kimi qarşıya qoyulur, xəbərdəki iş və hərəkət hadisədən sonraya aid olur, niyə?, nə məqsədlə? sualına cavab verir.
Məqsəd zərfliyi üçün,ötrü qoşmalı, yönlük hallı məsdər və məsdər tərkibləri ilə ifadə olunur.
8.
Fərqləndirilmiş söz və söz birləşmələrini əsas götürərək uyğunluğu müəy-
yənləşdirin.
Vətənçün yaşayan, vətənçün ölən
Səmimi bir insan nə bəxtiyardır! (M. Müşfiq)
Həqiqət çox ağır olduğu üçün onu hər adam qaldıra
bilməz. (A.Kapus)
Yaxşı yaşamaq üçün bir qədər tələs, çünki hər gün
bir həyatdır. (Seneka)
Aldığım son nəfəs də sənin üçündür.
(Ə.Məmmədxənli)
İnsanı tanımaq üçün onu sevmək lazımdır.
(L.Feyerbax)
İgid özü üçün doğular, başqaları üçün ölər.

- Cümlə üzvləri arasındakı sintaktik əlaqəni göstərin.
- Verilmiş nümunələrdə hansı cümlə üzvü iştirak etmədi? Səbəbini izah edin.