1.
Tələffüz qaydalarını və intonasiyanı gözləməklə şeiri oxuyun.
Atıb imzasını hər kəs varağa,
Əyləşir sakitcə keçib yerinə.
Eynəkli cənabla təsbehli ağa
Qalxıb əl də verir biri?birinə,
Neçə vaxt səngərdə hey ulaşdılar,
Gülüstan kəndində sövdalaşdılar.
Bir ölkə ikiyə
Ayrılsın deyə!..
Tərəflər qol çəkdi müqaviləyə.
Gülüstan kəndinin gül?çiçəkləri
Bir günün içində soldu?saraldı.
“Gülüstan” bağlandı o?gündən bəri,
Bu kəndin alnında bir ləkə qaldı.
Hökmü gör nə qədər böyükmüş anın,
Möhür ?də basdılar varağa təkrar.
Yox, varağın deyil, Azərbaycanın
Köksünə dağ boyda dağ basdı onlar.
Dolandı zəmanə, döndü qərinə,
Şairlər od tökdü yenə dilindən.
Vurğunun o həsrət nəğmələrinə
Şəhriyar səs verdi Təbriz elindən:
“Bir uçaydım bu çırpınan yelinən,
Qovuşaydım dağdan aşan selinən,
Ağlaşaydım uzaq düşən elinən.
Bir görəydim, ayrılığı kim saldı,
Ölkəmizdə kim qırıldı, kim qaldı”.
Bəxtiyar Vahabzadə

- Sizcə, şeirdə hansı ölkənin ikiyə bölünməsindən söhbət gedir?

1813-cü ilin 12 oktyabrında Qarabağın Gülüstan
kəndində birinci Rusiya-İran müharibəsinin
qurtarmasını bildirən müqavilə imzalandı.
Bu müqavilə tarixə imzalandığı yerin adı ilə
Gülüstan müqaviləsi kimi daxil oldu. Müqaviləni
İran tərəfdən şahın vəkili Mirzə Əbdülhəsən
xan, Rusiya tərəfdən isə Ratişev imzaladı.
Bu sülh müqaviləsinin şərtlərinə əsasən
Şimali Azərbaycan xanlıqlarından İrəvan və
Naxçıvanı çıxmaq şərtilə yerdə qalan bütün
xanlıqlar (Lənkəran, Şirvan, Quba, Bakı,
Gəncə, Qarabağ, Şəki) Rusiyaya verildi.
...Miyanədən ...üç verstlikdə, Təbriz yolunda böyük olmayan
Türkmənçay kəndi yerləşirdi. Paskeviç dövründə İranın
yaxın mərkəzlərində çətinliklə tanınan bu kiçik kəndə
öz adını tarixdə qoymaq nəsib olmuşdu.
Paskeviç Türkmənçaya yalnız ayın altısında gəldi. Onu
kəndin ətrafında ulanlar və piyadalar batalyonu qarşıladı.
O, ordunu dolandı, əsgərlərlə gülərüz salamlaşdı və
onlardan olduqca razı qaldı...
...Fevralın 9-da sonuncu konfrans keçirildi.
Fevralın 9-dan 10-na keçən gecə saat 24:00-da Abbas
Mirzənin münəccimi tərəfindən müəyyən edilmiş vaxtda
sülh müqaviləsi imzalandı.