# İNFORMASİYA XARAKTERLİ MƏTNİ - MƏRUZƏNİ
NECƏ YAZMALI?

İnşa və essenin yazılması ilə bağlı artıq müəyyən təcrübəniz var. Bu dərs ilində icra edəcəyiniz işlər əvvəllər qazandıqlarınızın inkişafına, eləcə də informasiya xarakterli məruzə üzrə yeni yazı bacanqlanm mənimsəməyinizə əhəmiyyətli təsir edəcəkdir.

İnformasiya xarakterli məruzənin hazırlanması üzrə iş sizin tədqiqatçılıq bacarığınızın inkişafına səbəb olacaqdır. Müxtəlif mənbələrdən məlumat və faktların toplanması, təhlil edilməsi, daha vacib olanlarının seçilməsi, əlaqələndirilməsi və s. müstəqil və yaradıcı fəaliyyətinizə səmərəli istiqamət verəcəkdir.

## Məruzəni hazırlamaq üçün hansı addımlar atılmalıdır?

1. İlk növbədə, məruzənin mövzusu dəqiq müəyyənləşdirilməlidir. Mövzu seçilərkən nəzərə almaq lazımdır ki, məruzə də inşa və esse kimi sizdən müstəqil yanaşma tələb edir.
2. Sonra məruzənin planı tərtib edilir. Plan giriş, əsas hissə, nəticə, istifadə olunmuş ədəbiyyat siyahısı, əlavələrdən ibarət olur. Məruzənin mətnində planın hər maddəsi yeni səhifədən başlanır, başlıq yazılır, sonra isə həmin bölmənin məzmunu verilir.
3. Girişdə qarşıya qoyduğunuz məqsəd, vəzifələr, tədqiqatın nəyə həsr olunması, əhəmiyyəti öz əksini tapmalıdır.
4. İşin məzmunu məruzənin əsas hissəsini təşkil edir.
5. Aparılmış tədqiqat nəticə ilə yekunlaşdırılır.
6. İstifadə olunmuş ədəbiyyatın siyahısı verilir.
7. Əlavələrdə məruzənin məzmunu ilə bağlı illüstrasiyalar, sxemlər, cədvəllər verilir. Lakin əlavələr məruzənin həcminə daxil edilmir.

Məruzənin mətnində (əsas hissədə) başlıca fikrin - ideyanın müəyyənləşdirilməsi və şərhi çox əhəmiyyətlidir. Bunun üçün materialın düzgün seçilməsi və yerləşdirilməsi zəruridir.

Siz seçdiyiniz mövzuya uyğun hazır mətnləri köçürməməli, istifadə etdiyiniz ədəbiyyata istinad etməklə öz fikirlərinizi əks etdirməli və əsaslandırmalısınız. Mənbələrdən sitatların seçilməsinə diqqətlə yanaşmalısınız. Sitat öz fikrini əsaslandırmaq, aydınlaşdırmaq, sübuta yetirmək üçün başqasının söylədiklərindən, yazdıqlarından gətirilən dəqiq çıxarışlara deyilir. Öz fikrinizi sübut etmək, aydınlaşdırmaq üçün sitatlardan istifadə edərkən onun mənbəyini göstərməlisiniz.

Məruzədəki hər sözün, terminin mənası, ilk növbədə, özünüzə aydın olmalıdır. “Ulu Öndər Heydər Əliyev klassik sənətkarlarımız haqqında”, “Nizami Gəncəvinin poema yaradıcılığı”, “Cəlil Məmmədquluzadənin hekayələri” və s. mövzularda şagird məruzələrindən dərs prosesi ilə yanaşı, məktəb tədbirlərində, yubileylərdə, müsabiqələrdə istifadə olunması məqsədəuyğundur.