I dərs

- Məzmun üzrə iş

1. Şeiri fərdi olaraq səssiz oxuyun, ikihissəli gündəlikdə qeydlər edin.

   № | Əsərdə diqqətimi daha çox cəlb edənlər | Bunun səbəbi
   --- | --- | ---

2. Eyni, yaxud oxşar fikirdə olduğunuz yoldaşlarınızla kiçik qruplarda birləşib qənaətlərinizi bölüşün.
3. Çıxardığınız nəticələr barədə təqdimatlar etməklə fikir mübadiləsi və müzakirə aparın.

- Evdə iş

- “Durnalar” şeiri məndə hansı təəssürat yaratdı?” mövzusunda şifahi təqdimata hazırlaşın.

II dərs

- Təhlil üzrə iş

Əsərin təhlilinə hazırlaşın.

1. Mətni oxuyun. Tapşırıqları yerinə yetirərkən ondakı fikirlərdən faydalanın.

Şair qoşma janrında olan “Durnalar”ı ömrünün ən ağır günlərində - sürgündə olarkən yazmışdır. Onun sürgün edilməsinin səbəbi isə vəzifə, ixtiyar sahiblərinin ədalətsizliyini, rüşvətxorluğunu açıq tənqid etməsi idi. Elə buna görə də şairə böhtan atılmış və o, Bakıya sürgün edilmişdir.

Şeirin belə adlanması təsadüfi deyildir; ədəbiyyatımızda durna obrazı daha çox qəriblik, vətən həsrəti anlamındadır. Lakin şeirdə təkcə vətən həsrəti yox, ciddi ictimai mətləblər də, şairin gizli niyyəti də əksini tapıb. Bunu aydınlaşdırmağınız əsərin ideyasını başa düşməyinizi xeyli asanlaşdıracaqdır.

Şeirdəki ahəngdarlığı, ürəyəyatımlılığı dərhal hiss etdiniz. Bu, əsərin bədii gözəlliyindən irəli gəlir. Şeirin bədii gözəlliyini təmin edən vasitələri aydınlaşdırmağa çalışın. Sözlərin necə seçildiyinə, qafiyələrin uğurlu olub-olmadığına, məcazların roluna xüsusi diqqət yetirin.

- Araşdırın
- Fikirləşin
- Cavab verin

2. Şeir hansı mövzuda yazılıb?
3. Şair kədər, həsrət hisslərini inandırıcı, təsirli ifadə edə bilmişdirmi? Fikrinizi əsərdən gətirdiyiniz nümunələrlə əsaslandırın.
4. “Şeirdə yalnız vətən həsrəti deyil, ciddi ictimai məsələlər də əksini tapıb” fikrini doğru sayırsınızsa, mövqeyinizi nümunələrlə əsaslandırın.
5. Qoşmanın bədii təsir gücünü artıran vasitələr hansılardır? Onlann rolunu nümunələrlə əsaslandırın.
6. Şeirdəki başlıca fikir -ideya, sizcə, nədir?

- Evdə iş

- Öyrəndiyiniz qəzəllərdən biri ilə müqayisə etməklə “Durnalar” şeirinin heca vəznində olduğunu əsaslandırın.