- Araşdırın
- Fikirləşin
- Cavab verin

2. Əsərin mövzusunu və onda qaldırılmış başlıca problemi müəyyənləşdirin.
3. Sizcə, əsər nə üçün məktub - müraciət şəklində yazılmışdır?
4. Mədəni geriliyin, tərəqqi, inkişaf yolunda ləngimənin səbəbləri barədə əsərdə deyilənlərə necə münasibət bəsləyirsiniz? Fikrinizi əsaslandırın.
5. Dini təhsil alan və dindar mühitdə yaşayan şairin bu məzmunda əsər yazmasının səbəbini necə izah edərsiniz?
6. Nöqsanların aradan qaldırılması üçün şairin vacib saydıqlarına münasibət bildirin. Fikrinizi əsaslandırın.
7. Əsərdəki başlıca fikri-ideyanı aydınlaşdırın. Fikrinizi əsərdən nümunələr gətirməklə əsaslandırın.

- Evdə iş

- Müxtəlif mənbələrdən, internetdən topladığınız məlumat əsasında “S.Ə.Şirvani böyük maarifçi şairdir’ mövzusunda şifahi təqdimata hazırlaşın.

III dərs

- Tətbiq
- Müzakirə
- Yaradıcı iş

1. Doğru hesab etdiyiniz fikirləri dəftərinizdə qeyd edib onlara münasibət bildirin.
   - Əsər şeir şəklində yazılsa da, onda məktuba xas olan cəhətlər var.
   - Əsərdə şairin maarifçilik ideyaları öz əksini tapıb.
   - Şeirdə elmin, təhsilin səmərəsi haqqında fikirlər diqqəti cəlb edir.
   - Şair gerilikdən xilas olmağın yollarını göstərmir.
   - Həyatda müşahidə edilən nöqsanların, eyiblərin səbəbləri əsərdə göstərilmir.
2. Əsərin ideyası ilə daha çox səsləşən atalar sözlərini müəyyənləşdirin. Fikrinizi əsaslandırın.
   - Bilik insanın bəzəyidir.
   - Bilik ağlın aynasıdır.
   - Elm insana böyük mirasdır.
   - Elminə əməl etməyən alim əlində çıraq gəzdirən kora bənzər.
   - Elmsiz adam meyvəsiz ağac kimidir.
   - Elmli adam cürətli olar.
   - Nadanın düşməni özüdür.
   - Savad adamı dilli eylər.
3. Ədəbiyyatşünas alim Feyzulla Qasımzadə yazır: “Əkinçi”də nəşr etdirdiyi “Qafqaz müsəlmanlarına xitab” şeirində şair xalqın elmsizliyindən, onun müasir mədəniyyətdən geri qalmasından acı-acı şikayətlənirvə bunun səbəbini... tüfeylilərdə görürdü”.

   Sizcə, “tüfeylilər” dedikdə, tədqiqatçı kimləri nəzərdə tutur? Fikrinizi əsərdən gətirdiyiniz nümunələrlə əsaslandırın.