24
DÜNYA ÖLKƏLƏRİ İKİNCİ DÜNYA MÜHARİBƏSİNDƏN SONRA
MƏDƏNİYYƏT
İnformasiya cəmiyyəti, “beyin axını”, ilk süni peyk, nanotexnologiyalar, rok-n-rol
Elvis Presli
İlk kompüter modellərindən biri
Yuri Qaqarin
Şəkillər əsasında XX yüzilliyin ikinci yarısında elm, texnika və mədəniyyət sahəsində yenilikləri şərh edin.
DÜNYA MƏDƏNİYYƏTİNİN MƏRKƏZİ DƏYİŞİR
XX yüzilliyin ikinci yarısında bəşəriyyət böyük elmi-texniki inkişafa nail oldu. Atom enerjisinin kəşf edilməsi, kosmosun fəth olunması, yeni texnologiyaların (kompüter, robot, peyk əlaqəsi və s.) meydana gəlməsi mədəniyyətin forma və məzmununda dəyişikliklərə uğraması ilə nəticələndi. Bu dəyişikliklərin müsbət və mənfi nəticələri yarandı.
İkinci dünya müharibəsindən sonra dünyanın siyasi və sosial-iqtisadi həyatında qlobal dəyişikliklər baş verdi. Soyuq müharibə nəticəsində dünyanın iki qütbə bölünməsi mədəniyyətə də təsir göstərdi. SSRİ-nin kommunizmi ixracetmə siyasətinə qarşı ABŞ liberal mədəniyyət mübarizəsinə başladı. Bu mübarizənin üsullarından biri ABŞ sənət xadimlərinin dünyada tanıdılması idi. Müharibə illərində böyük zərər görmüş Paris dünyanın incəsənət mərkəzi olma xüsusiyyətini itirmişdi. Artıq bu mərkəz Nyu-York hesab edilirdi. Əslində, bu, ABŞ-nin yeni mədəniyyət siyasətinin tərkib hissəsi idi. Amerika mədəniyyəti ixrac olunur və bütün dünyaya təsir göstərirdi. XX yüzilliyin ikinci yarısında sürətlə inkişaf edən informasiya və
kommunikasiya vasitələri informasiya cəmiyyəti anlayışının yaranmasına səbəb oldu. İnformasiya əsas istehsal amilinə çevrildi. Sənaye cəmiyyətində istifadə edilən insan və maşın gücünü düşüncə və ağıl gücünün əvəz etməsi yeni dövrün xüsusiyyətlərindən biridir. İnformasiya cəmiyyətinin təsir etdiyi sahələrdən biri də mədəniyyətdir.
İkinci dünya müharibəsi mədəniyyətə necə təsir göstərdi?
İnformasiya cəmiyyəti mədəniyyətin inkişafına necə təsir göstərə bilər?
ELM
Müharibədən əvvəl Almaniyadan ABŞ-yə köç edən “beyin axını” elmi inkişafa təsir göstərdi. Bu axının təsirləri 60-cı illərə qədər davam etdi. İkinci dünya müharibəsi illərində ABŞ-də yaradılan kompüter həyatın bütün sahələrinə təsir göstərdi. Raket texnologiyasının inkişafı nəticəsində 1957-ci ildə ilk süni peyk kosmosa SSRİ tərəfindən göndərildi.