ABŞ və SSRİ-də 1942-ci ildə hərbi istehsalın Almaniyadan neçə dəfə çox artdığını müəyyənləşdirin. Sizcə, hərbi istehsalın artmasının müharibədə dönüşün yaranması ilə nə əlaqəsi var?
HOLOKOST
Müharibə illərində Avropada nasistlər tərəfindən yəhudilərə qarşı soyqırımı həyata keçirildi. Təxmini hesablamalara görə 6 milyona yaxın yəhudi qətl edilmiş, insanların üzərində qorxunc tibbi təcrübələr aparılmışdı. Yəhudilərə qarşı bu soyqırımı dünya tarixində holokost kimi tanınır.
Holokost nədir? Holokostu Xocalı soyqırımı ilə müqayisə edin.
SONUN BAŞLANĞICI
1942-1943-cü illərdə müttəfiqlər bütün cəbhələrdə faşist blokunun hücumlarının qarşısını aldı və əks-hücuma keçdilər. Atlantik və Sakit okeanlarda üstünlük əldə edildi. Avropa cəbhəsində əsas ağırlıq Sovet İttifaqının üzərinə düşmüşdü. 1943-cü ilin yayında baş verən Kursk döyüşündə sovet ordusu qalib gəldi. Ən böyük tank döyüşü olan bu qarşıdurma nəticəsində sovet-alman cəbhəsində əsaslı dönüş başa çatdı.
Kursk döyüşünün hansı nəticələri oldu?
İngiltərə və ABŞ faşist blokuna qarşı qəti hücuma keçərək Siciliyaya daxil oldu. Bu hücum Mussolininin devrilməsi və faşist rejiminin süqutu ilə nəticələndi. İtaliya təslim edildi.
İKİNCİ CƏBHƏNİN AÇILMASI
Sovet-alman cəbhəsində əsaslı dönüş başa çatdıqdan sonra faşist blokuna qarşı ittifaqın üç böyük dövlətinin başçıları (SSRİ-nin rəhbəri İ.Stalin, ABŞ-nin prezidenti F.Ruzvelt və İngiltərənin Baş naziri U.Çörçill)
İranın paytaxtı Tehranda görüşdülər. 1943-cü ilin sonlarında keçirilən Tehran konfransında Avropada Almaniyaya qarşı ikinci cəbhənin açılması qərara alındı. Nəticədə 1944-cü ilin iyununda müttəfiqlər (ABŞ, İngiltərə, general Şarl de Qollun başçılığı ilə fransızlar və s.) Fransanın Normandiya sahillərinə çıxdı və Parisə doğru hücuma keçdilər. 1944-cü ilin sonunda Fransa tamamilə azad edildi.
ŞARL DE QOLL
(1890-1970)
Birinci dünya müharibəsində bir neçə dəfə yaralanmış və əsir düşmüşdür. Sonralar Hərbi Akademiyada “Zirehli hissələrin müharibədə istifadəsi haqqında yeni strategiya” nəzəriyyəsini inkişaf etdirmişdir. Almaniya tank hissələri yaradarkən Şarl de Qollun bu sahədə təkliflərinə Fransada diqqət yetirilmədi. 1940-cı ildə zirehli diviziyanın komandiri kimi fransızların almanlar qarşısındakı nadir uğurlarından birini əldə etmiş general de Qoll Almaniya qarşısındakı məğlubiyyət və təslim fikri ilə barışmayaraq Londona mühacirət etmiş, orada Fransa müqavimət hərəkatına rəhbərlik etməyə başlamışdı. Bu dövrdə Fransanın azad olunması uğrunda hərəkatda iştirak etmiş azərbaycanlı partizan Əhmədiyyə Cəbrayılov Şarl de Qollun döyüş yoldaşı olmuşdur.
Strategiya
müharibə zamanı bütün hərbi əməliyyatların (hücum və ya müdafiə) planlaşdırılmasıdır.
Sovet-alman cəbhəsində üstünlüyü qəti olaraq ələ keçirən sovet ordusu 1944-cü ildə ölkə ərazisini tamamilə azad etdi və Şərqi Avropa