Lakin ABŞ-nin bu müharibələrdə bitərəf qaldığını elan etməsi və İngiltərə ilə ticarət əlaqələrini bərpa etmək üçün atdığı addımlar Fransanın kəskin narazılığına səbəb oldu.
Napoleon Bonapart Fransada hakimiyyətə gəldikdən sonra əsas diqqətini Avropaya yönəltdiyi üçün ABŞ ilə münasibətləri qaydaya saldı. Ancaq Fransanın İspaniyadan Luiziananı alması ilə yenidən ABŞ-Fransa münasibətləri gərginləşdi. Çünki ABŞ zəif bir İspaniyanın yerinə güclü Fransa mülki ilə sərhədinin olmasını arzulamırdı. Napoleon Avropada apardığı müharibələrdə böyük vəsaitə ehtiyac duyduğu üçün Luiziananı ABŞ-yə satdı. Bununla da pozulmuş Fransa-ABŞ münasibətləri qaydaya salındı.
Prezident seçkilərində qalib gələn Tomas Cefferson (1801-1809) rəqiblərini və bütün siyasi qüvvələri əməkdaşlığa çağırdı. Prezident nazirləri təyin edərkən bacarıqları ilə yanaşı, onların regional mənsubluğuna da diqqət yetirirdi.
Tomas Cefferson
Bununla da o, ştatlar arasındakı birliyi gücləndirməyə çalışırdı.
Luiziananın dinc yolla ABŞ-yə birləşdirilməsi T.Ceffersonun nüfuzunu xeyli artırdı. Bundan istifadə edən prezident bir sıra əhəmiyyətli tədbirlər görməklə dövləti gücləndirdi. Seçki senzi ləğv olundu, vətəndaşların sosial vəziyyəti ilə bağlı mütərəqqi addımlar atıldı, qərbə doğru məskunlaşmağa icazə verildi. Köləliyin ləğv olunması yolunda təşəbbüs cənub ştatlarının etirazları ucbatından öz bəhrəsini verməsə də, ölkəyə yeni kölə axınlarının qarşısı alındı.
Tomas Cefferson hökumətinin köləliyi ləğv etməsinə cənub ştatlarının etirazının səbəblərini izah edin.
Napoleonun apardığı müharibələr ABŞ-nin ticarət donanmasının Avropa limanlarında hərəkət etməsinə mane olurdu. Bundan istifadə edən İngiltərənin hərbi donanması ABŞ
ticarət gəmilərini müsadirə etməkdən çəkinmirdi. ABŞ-nin müharibə edən ölkələrə ərzaq göndərməsi İngiltərə ilə münasibətlərin daha da gərginləşməsinə səbəb oldu. İngiltərənin müharibə vəziyyətindən istifadə edən ABŞ Kanadanı işğal etmək istəyirdi. İngiltərənin də Amerikadakı keçmiş müstəmləkələrini qaytarmaq istəyi və birinci müharibənin əvəzini çıxmaq planı iki dövlət arasında yeni müharibəyə səbəb oldu. 1812-ci ildə ABŞ-nin Kanadaya ordu yeritməsi ilə müharibə başlandı. Böyük Britaniya Fransanın Avropada məğlubiyyətindən sonra bütün qüvvələrini ABŞ-yə qarşı yönəltdi. Tammiqyaslı dəniz blokadası nəticəsində ABŞ iqtisadiyyatına zərbə endirildi. Vaşinqtonun ələ keçirilməsindən sonra amerikalılar yenidən öz istiqlaliyyətlərini qorumaq üçün mərkəzə soxulan ingilis qoşunlarını məğlub etdi. 1814-cü ilin sonunda tərəflər arasında Gent müqaviləsi imzalandı. Müqavilənin nəticələrinə görə müharibədən əvvəlki vəziyyət bərpa olundu. ABŞ Kanadaya olan iddialarından, İngiltərə isə ABŞ-yə öz müstəmləkəsi kimi baxmaqdan əl çəkdi.
Sizcə, bu müharibədə ədalətli tərəf hansı ölkə idi?
Ceyms Monro
1823-cü ildə ABŞ prezidenti Ceyms Monronun irəli sürdüyü doktrina* Avropa dövlətlərinin Latın Amerikasında öz ağalıqlarını bərpa etmək istəyinə qarşı yönəlmişdi. Doktrinada dünyanın Amerika və Avropa sistemlərinə bölünməsi ideyası elan edilmiş və onların bir-birlərinin daxili işlərinə qarışmaması tələbi qoyulmuşdu. “Monro doktrinası” Amerika qitəsində ABŞ-nin nüfuz dairəsinin genişləndirilməsinə imkan yaratdı.
Doktorina
siyasi, ideoloji, hərbi təlim, konsepsiya; əsas nəzəri və siyasi prinsiplərdir.