Fələstinli uşaq tanka qarşı
davam edən ərəb-İsrail münaqişəsinin əsası qoyuldu. BMT-nin qərarı ilə yaradılmalı olan Fələstin dövlətinin əraziləri İsrail tərəfindən nəzarətə götürüldü. Yüz minlərlə fələstinli öz yaşayış yerini tərk etməyə məcbur oldu. Onlar BMT-nin təşkil etdiyi qaçqın düşərgələrində məskunlaşdırıldılar.
İkinci dünya müharibəsindən sonra Yaxın Şərqin siyasi vəziyyətində hansı dəyişiklik baş verdi?
1967-ci ildə baş verən Altıgünlük müharibədə qalib gələn İsrail yeni ərazilər ələ keçirdi. Ərəb ölkələrinin məğlubiyyətinin səbəblərindən biri orduda korrupsiya və pis idarəetmə olmuşdu. Altıgünlük müharibədən sonra Fələstin hərbi- siyasi qrupları beynəlxalq terror hadisələrinə başladı. 1973-cü ildə ərəb dövlətləri itirilmiş əraziləri geri qaytarmaq məqsədilə yenidən müharibəyə başladı. Bu müharibə ərəb-İsrail münaqişəsinin beynəlxalq miqyas alması ilə nəticələndi. SSRİ ərəb ölkələrinə, ABŞ isə İsrailə yardım edirdi. Əsas neft ixracatçıları olan ərəb dövlətləri neftin qiymətini dörd dəfə artırmağı qərara aldı. Bu, dünyada ilk neft şokuna səbəb oldu. Neft artıq beynəlxalq münasibətlərdə təsir vasitəsi kimi istifadə edilirdi. 1970-ci illərin ikinci yarısında iqtisadi və sosial problemlər Misirin İsraillə yaxınlaşmasına gətirib çıxardı. 1978-ci ildə Kemp-Deviddə ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə Misir-İsrail sazişi bağlandı. Sazişə görə Misir İsraili müstəqil dövlət kimi tanıyır, İsrail isə
Sinay yarımadasını Misirə qaytarırdı. Lakin bu saziş ərəb dövlətlərinin əksəriyyətinin narazılığına səbəb oldu. Onlar Misirlə siyasi-iqtisadi əlaqələri kəsdi.
Yaxın Şərqdə fəaliyyət göstərən terror təşkilatının cinayətləri ilə bağlı araşdırma apararaq referat hazırlayın.
Soyuq müharibənin başa çatması Yaxın Şərqdə münaqişənin həllinə necə təsir göstərdi?
Soyuq müharibənin başa çatması Yaxın Şərqdə də münaqişənin sülh yolu ilə həlli ümidini artırdı. 1993-cü il Vaşinqton sazişinə görə Qəzza zolağı və Əriha şəhərində Fələstin muxtariyyəti yaranması nəzərdə tutulmuşdu. Lakin tərəflər arasında münaqişə hələ də davam edir.
Vaşinqton sazişinin imzalanması. (ABŞ prezidenti
B.Klintonun vasitəçiliyi ilə İsrailin Baş naziri İ.Rabin və
Fələstin Azadlıq Təşkilatının rəhbəri Y.Ərəfatın görüşü)