REGİONAL MÜHARİBƏLƏR
“Mülayimləşmə dövrü”ndə ABŞ və SSRİ arasında tarazlığı pozmayan regional müharibələr baş verdi. Bunlardan biri Vyetnam müharibəsi idi. Bu müharibədə ABŞ Cənubi Vyetnama, SSRİ isə Şimali Vyetnama kömək edirdi. 1965- ci ildə ABŞ bölgəyə hərbi qüvvə göndərdi. Məğlub olan ABŞ beynəlxalq ictimaiyyətin təzyiqi ilə öz qoşunlarını geri çəkdi. Regional müharibələr dünya sülhü üçün təhlükəli olduqda SSRİ və ABŞ diplomatik yolla münaqişələri həll etməyə çalışırdı.
“SOYUQ MÜHARİBƏ”NİN SON MƏRHƏLƏSİ
1979-cu ildə SSRİ Əfqanıstana qoşun yeritdi. SSRİ-nin məqsədi burada ABŞ-nin planları əsasında yayılmaqda olan siyasi islamçılığın öz ərazisinə – Mərkəzi Asiyanın müsəlman respublikalarına təsir etməsinin qarşısını almaq idi. Bu və SSRİ-nin Avropada orta mənzilli nüvə raketlərini yerləşdirməsi “Soyuq müharibə”nin yeni mərhələsinin başlanğıcı oldu. ABŞ SSRİ-nin taxıl və texnologiya ixracına embarqo qoydu, 1980- ci ildə Moskvada keçirilən Olimpiya oyunlarını boykot etdi. ABŞ yeni silahlanma proqramları hazırladı və bu sahədə SSRİ-ni ötüb keçməyi qarşıya məqsəd qoydu.
1983-cü ildə sovet raketlərinin təhdidinə qarşı Strateji müdafiə təşəbbüsü proqramı elan edildi. Sovet raket təhlükəsinin süni peyklərlə müəyyən edilərək kosmosdan məhv edilməsini nəzərdə tutan bu proqrama “Ulduz müharibəsi” də deyilirdi.
1979-cu ildə SSRİ-nin Əfqanıstanı işğal etməkdə məqsədi nə idi?
“SOYUQ MÜHARİBƏ”NİN SONU
1980-ci illərin ikinci yarısında silahlanmaya çəkilən böyük xərclər, iqtisadi tənəzzül SSRİ-ni münasibətləri yumşaltmağa sövq edirdi. Çernobıl Atom Stansiyasında baş verən qəza dünyada nüvə müharibəsi qorxusunu artırdı. 1987-ci ildə ABŞ və SSRİ qısa və orta mənzilli nüvə silahlarının ləğvi haqqında müqavilə imzaladı. Dünyanın müxtəlif bölgələrində öz təsirini yaymaq üçün
edilən müdaxilələr SSRİ-nin siyasi və iqtisadi vəziyyətini daha da ağırlaşdırırdı. 1989-cu ildə sovet qoşunları Əfqanıstandan çıxarıldı.
Sovet ordusunun Əfqanıstanı tərk etməsi
Berlin divarının dağıdılması
1980-ci illərin ikinci yarısında SSRİ-ni münasibətləri yumşaltmağa sövq edən amillər hansılardır?
1989-cu il “Soyuq müharibə”də dönüş nöqtəsi oldu. Şərqi Avropada demokratikləşmə hərəkatı genişləndi. Polşada və Macarıstanda azad seçkilər keçirildi. Şərqi Almaniya rəhbərliyi Berlin divarının aradan qaldırılmasına icazə verdi. Çexoslovakiya, Bolqarıstan və Rumıniyada kommunist diktaturasına son qoyuldu. Artıq Şərqi Avropada “sovet modeli”nə son qoyulur, SSRİ “ilk müdafiə xətti”ni itirirdi. SSRİ-nin daxilində