15
DÜNYA ÖLKƏLƏRİ 1918-1945-Cİ İLLƏRDƏ
İKİNCİ DÜNYA MÜHARİBƏSİ
“Qəribə müharibə”, “İldırımsürətli müharibə”, “Barbarossa” əməliyyatı, Lend-Liz qanunu, Birləşmiş
Millətlər bəyannaməsi, anti-Hitler koalisiyası, Stalinqrad döyüşü, müharibə iqtisadiyyatı, Tehran
konfransı, Potsdam konfransı, Holokost
MÜHARİBƏNİN BAŞLAMASI
Versal-Vaşinqton sistemi beynəlxalq münasibətlərdə ziddiyyətləri aradan qaldırmadı. Əksinə, yeni ziddiyyətlər yarandı və dərinləşdi. Bu, yeni dünya müharibəsinə səbəb oldu. Miqyasına görə bu müharibə əvvəlkindən daha böyük olmuşdur. O, yalnız dövlətlər arasında deyil, ideologiyalar arasında da gedirdi.
1939-cu il sentyabrın 1-də alman ordularının Polşaya hücumu ilə İkinci dünya müharibəsi başladı. Fransa və Böyük Britaniya Almaniyaya müharibə elan etdi. Polşanın köhnə təyyarələri
süvari qoşunu almanların yeni tankları və təyyarələri qarşısında heç nə edə bilmədi. Bu müharibədə tank qoşunu ilə hava qüvvələri ilk dəfə eyni anda tətbiq edildi. Bu üsul dünya hərb tarixinə “İldırımsürətli müharibə” adı ilə daxil oldu. Almaniya bu strategiya ilə qısa müddətdə Polşanı işğal etdi.
Almaniyanın Polşaya hücumu dünya hərb tarixinə nə üçün “İldırımsürətli müharibə” kimi daxil olmuşdur?
HENRİ KİSSİNCER
Diplomatiya”
Gebbels (Faşist Almaniyasının təbliğat naziri) 1940-cı ildə Norveçin işğal edilməsi ərəfəsində nasistlərin gizli iclasında belə deyirdi: “İndiyə qədər Almaniyanın əsil hədəflərinin nə olduğunu düşmənlərimizdən gizlətməyi bacardıq. 1932-ci ildən əvvəl daxili düşmənlərimiz də hara getdiyimizi və ya hüquqa sadiqlik andımızın, sadəcə, bir aldatma olduğunu anlaya bilmədilər. Bizə mane ola bilərdilər. ... Xarici siyasətdə də belə oldu... Lakin bunu etmədilər. Bizi özbaşımıza buraxdılar. İşimizi bitirib onlardan daha yaxşı silahlandıqdan sonra bizə qarşı müharibə elan etdilər.
Mənbə əsasında müzakirə aparın. Faşist Almaniyasının işğalçılıq siyasətinin başlanması və genişlənməsinin hansı səbəbləri var idi?
HAYNTS QUDERİAN
“Diqqət, Panzer!”, 1937
“İldırımsürətli müharibə” necə tətbiq edilirdi?
Bu günə qədər olandan daha çox sürətlə hərəkət edə bilmək, düşmənin atəşinə baxmayaraq, hərəkət qabiliyyətini qorumaq, ... hücumu dərinliyə - düşmən təchizatına istiqamətləndirmək lazımdır. Bu, ancaq sürpriz yaradacaq bir ünsür sayəsində mümkün ola bilər, ... bu da tankdır. Qələbənin ən önəmli şərtlərindən biri zirehli birliklərin qruplaşmasıdır. Bu qüvvələr nə dağınıq, nə də təkbaşına olmalıdır. Böyük qəti hücumların həyata keçirilməsi üçün piyada qoşunundan deyil, tanklardan istifadə edilməlidir. ... Strateji hədəflərə gözlənilməz şəkildə başladılan hücum düşmən mövqelərinin dərinliyinə yönəldilməlidir.