DÜNYA ÖLKƏLƏRİ XIX YÜZİLLİK-XX YÜZİLLİYİN ƏVVƏLLƏRİNDƏ
qarşı koalisiyalarda birləşsələr də, bir-birinə qarşı da səmimi deyildi. Bu da onların arasında ziddiyyətlərə səbəb olurdu. I Napoleon yaranmış fürsətdən məharətlə istifadə edirdi.
Bütün bunlara baxmayaraq, Birinci imperiyanın böhranı başlanmışdı. Aramsız müharibələrin aparılması ölkə iqtisadiyyatını zəiflətmiş və xalqın narazılığına səbəb olmuşdu. Sənaye burjuaziyası hökumətdən uzaqlaşmışdı. Vergilərin artırılması, işsizliyin artıq adi hal alması narazı qüvvələrin sayını gündən-günə artırırdı. Asılı ölkələrdə milli-azadlıq hərəkatlarının güclənməsi və I Napoleonun tükənməyən işğalçılıq planları imperiyanın böhranını sürətləndirdi. Rusiyaya hücum nəticəsində vahid ordunun sıradan çıxması isə Fransanın müttəfiqlərinin ondan uzaqlaşmasına səbəb oldu.
Birinci imperiyanın süqutunun səbəbləri hansılardır?
Vyana konqresindən sonra Avropanın siyasi xəritəsində baş vermiş dəyişiklikləri müəyyən edin.
Beləliklə, Napoleon imperiyası ona qarşı birləşmiş dövlətlərin mübarizəsi nəticəsində süquta uğradı. Burbonlar sülaləsinin hakimiyyəti bərpa olundu. Vyana konqresində müttəfiqlərin təkidi ilə Fransa inqilabdan əvvəlki sərhədlərə qaytarıldı. 1847-ci ildə Fransada iqtisadi böhran başladı. Fəhlələrin əməkhaqqı azaldıldı. İqtisadi böhran sosial narazılığa səbəb oldu, etiraz hərəkatları gücləndi. Ölkənin müxtəlif yerlərində siyasi tələblər irəli sürülməsi yeni inqilabın başlanması üçün şərait yaratmışdı.
1848-ci ildə baş verən inqilab nəticəsində Fransa respublika elan edildi. Dövlət aparatı mühafizəkar məmurlardan təmizləndi. Keçirilən seçkilərdə Bonapartlar sülaləsinin nümayəndəsi Lui Napoleon prezident seçildi. Parlamentdə monarxiya tərəfdarları üstünlük təşkil edirdi. Hökumətin apardığı xarici siyasət respublika tərəfdarları ilə monarxiya tərəfdarları arasında ixtilaflara səbəb oldu.
Fransa hökuməti papanın dünyəvi hakimiyyətini bərpa etmək üçün konstitusiyaya zidd olsa da, Romaya qoşun göndərdi. Lui Napoleon bu yolla katolik kilsəsinin etimadını qazandırmaq və
III Napoleon
monarxiyanı bərpa etmək arzusunda idi. Yaranmış qarşıdur-
madan istifadə edən Lui Napoleon dövlət çevrilişi etdi. O, 1852-ci ildə III Napoleon adı ilə imperator elan olundu. Beləliklə, Fransada İkinci imperiya dövrü başladı.
FRANSA XIX YÜZİLLİYİN İKİNCİ YARISINDA
XIX yüzilliyin ortalarında Fransada kapitalizmin inkişafı sürətlənmiş, sənaye çevrilişi başa çatmışdı. Elmi-texniki yeniliklərdən istifadə əmək məhsuldarlığını artırmışdı. Sənayenin inkişafı nəticəsində şəhər əhalisinin sayı gündən-günə artırdı. Bununla da burjuaziya ölkənin siyasi həyatında mühüm rol oynayırdı. Sərvəti artan burjuaziya imperiyanın əsas dayağına çevrildi.
III Napoleonun geniş müharibələrə başlamasına səbəb olan amilləri müəyyənləşdirin.
Burjuaziyaya arxalanan III Napoleon Avropada hegemonluğa can atmaqla yanaşı, yeni müstəmləkələr ələ keçirməyə çalışırdı. Bununla o, əhalinin diqqətini ölkədaxili problemlərdən yayındırmaq istəyirdi.
III Napoleona görə Rusiya Fransanın mövqelərinin möhkəmlənməsinə mane olurdu. Ona görə də Fransa Krım müharibəsində Osmanlının tərəfində olmaqla Rusiyanın yaratdığı maneənin təsirini azaltdı. Krım müharibəsinin nəticələri Fransanın həm Balkan ölkələrində, həm də Yaxın Şərqdə möhkəmlənməsinə kömək etdi. Müstəmləkələr uğrunda mübarizə Afrikada, həm də Uzaq Şərqdə gedirdi.
1860-cı illərin ikinci yarısında müharibələrə çəkilən xərclər səbəbindən Fransada baş vermiş iqtisadi böhran İkinci imperiyanın dayaqlarını zəiflətdi. Almaniyanın birləşməsinə mane olmağı bacarmayan hökumət burjuaziya tərəfindən kəskin narazılıqla qarşılandı. Fransada