Çinin bölüşdürülməsinə aid karikatur
fransız təbəələri imperiya ərazisində sərbəst hərəkət və Yantszı çayı vasitəsilə ticarət etmək hüququ qazandılar. Bu müqavilə ilə nəzərdə tutulanları reallaşdırmaq çətinləşirdi. Çünki Yantszının bir hissəsi taypinlərin hakimiyyəti altında idi. Belə şəraitdə Böyük Britaniya, Fransa və ABŞ hərbi dəstələri quruda və dənizdə Mancur ordusu ilə birlikdə taypinlərə qarşı mübarizəyə başladı. Gərgin mübarizə nəticəsində taypinlər məğlub oldular. 1864-cü ildə üsyançıların paytaxtı süqut etdi.
Krım müharibəsi bitdikdən sonra ingilis və fransızların Çində öz fəaliyyətlərini aktivləşdirmələrinin səbəbi nə ola bilərdi?
1858-ci ildə Rusiya ilə Çin arasında imzalanmış Ayqun müqaviləsinə görə Amurun sol sahili Rusiyaya keçdi.
XIX yüzilliyin II yarısında Çinin beynəlxalq mövqeyi Fransa (1884-1885) və Yaponiya (1894-1895) ilə aparılan müharibələr sayəsində bir qədər də zəiflədi. Məğlubiyyətlər nəticəsində imperiya Vyetnam, Koreya və Tayvan üzərində nəzarəti itirdi.
Hərbi məğlubiyyətlər və imperiyanın zəifləməsi hakim dairələri narahat edirdi. Onlar ordunun və donanmanın yenidən silahlanmasını, dövlət
sənayesinin inkişaf etdirilməsini vacib sayırdılar. Tezliklə ölkədə həm yerli, həm də xaricilərə məxsus şəxsi müəssisələr yaradılmağa başlandı. Gənclər üçün ənənəvi təhsillə yanaşı, həm də Avropa proqramlı məktəblər açıldı.
1905-ci ildə bir neçə inqilabçı qrupun birləşməsi nəticəsində Sun Yatsenin rəhbərliyi ilə “Birləşmiş ittifaq” təşkilatı yaradıldı. Millətçiliyin, demokratizmin, xalq rifahının əsas məqsəd
Sun Yatsen
olduğunu bəyan edən Sun Yatsen Mancur sülaləsini bu yolda əsas maneə hesab edirdi.
1911-1913-cü illəri əhatə edən inqilab nəticəsində Çində müvəqqəti konstitusiya qəbul olundu, Mancur sülaləsi devrildi və respublika elan olundu. Prezident idarə üsulu yaradıldı.
Çinin Avropa dövlətləri ilə müharibədə məğlubiyyəti nə ilə bağlı ola bilərdi?
Sübut edin ki, XX yüzilliyin əvvəllərinə yaxın Çin yarımmüstəmləkəyə çevrilmişdi.