19
DÜNYA ÖLKƏLƏRİ İKİNCİ DÜNYA MÜHARİBƏSİNDƏN SONRA
SSRİ. RUSİYA FEDERASİYASI
İosif Stalin, “Beşillik plan”, talon sistemi, Nikita Xruşşov, “durğunluq”, “aşkarlıq”,
“yenidənqurma”, Mixail Qorbaçov, Boris Yeltsin, Vladimir Putin, Krım məsələsi
SSRİ
İkinci dünya müharibəsi nəticəsində SSRİ-nin iqtisadiyyatına böyük zərbə vurulmuşdu. Şəhər və kəndlər dağıdılmış, sənaye müəssisələri və kənd təsərrüfatı böyük zərər görmüşdü. Bu müharibədə SSRİ milyonlarla vətəndaşını qurban vermiş və daxili təqiblər nəticəsində bir sıra xalqlar sürgün olunmuşdu.
Müharibənin ağır nəticələrini aradan qaldırmaq üçün hakimiyyət tədbirlər görməyə başladı. Amma görülən bəzi tədbirlər ölkə iqtisadiyyatına və əhalinin güzəranına daha pis təsir göstərirdi. 1946-1950-ci illəri əhatə edən dördüncü “beşillik plan”da ölkə iqtisadiyyatının bərpa edilməsi nəzərdə tutulmuşdu. Ağır və hərbi sənayeyə böyük miqdarda vəsait ayrılması səfalət içərisində yaşayan əhalinin vəziyyətini daha da pisləşdirirdi.
İkinci dünya müharibəsinin SSRİ-nin iqtisadi vəziyyətinə təsirlərini izah edin.
Talon sisteminin ləğv edilməsindən sonra zəruri ərzaq mallarına dövlət tərəfindən müəyyən edilən vahid qiymətlər tətbiq olundu. Ölkənin maliyyə problemini aradan qaldırmaq və müharibə dövründə buraxılan saxta əskinasları dövriyyədən çıxarmaq üçün pul islahatı keçirildi.
Müharibədən sonra sərt idarəetmə sisteminin yumşaldılması gözlənilsə də, bu baş vermədi. Stalinin totalitar rejimi daha qəddarlıqla ölkəni idarə etməkdə davam edirdi.
Cəmiyyətin bütün sahələri, siyasi və sosial-iqtisadi fəaliyyət dövlətin inhisarında idi. Rejim rəsmi ideoloji təbliğatı gücləndirmişdi. 1940-cı illərin ikinci yarısı - 1950-ci illərin əvvəllərində repressiyalar daha da sərtləşdirildi. Lakin 1953-cü ildə İ.Stalinin ölümü ölkəni nəzərdə tutulan repressiyaların yeni dalğasından xilas etdi.
İosif Stalin
Mənbələrdən istifadə etməklə XX yüzilliyin 40-50-ci illərində tətbiq olunan repressiyaları araşdırın.
Stalinin vəfatından sonra rəhbərliyə Nikita Xruşşov (1953-1964) gətirildi. Onun dövründən etibarən totalitar rejimin yumşaldılmasına başlanıldı. 1956-cı ildə Kommunist partiyasının qurultayında Stalin şəxsiyyətinə pərəstiş Xruşşov tərəfindən tənqid edildi. Bununla da o, böyük problemlərin səbəbi olaraq Stalinin