Demokratların daxili çəkişmələrindən istifadə edən Nikson seçkilərdə yenidən qalib gəlsə də, onun seçki kampaniyası dövründə “Uotergeyt” otelində dinləmə qurğularından istifadə edilməsi siyasi böhrana səbəb oldu. İmpiçment* təhlükəsi qarşısında qalan Nikson 1974-cü ildə istefa verməyə məcbur oldu. Yeni prezident seçilənə qədər ABŞ tarixində ilk dəfə təyinatla vəzifələr tutan siyasi xadimlər tərəfindən idarə olundu.
İmpiçment
ingilis sözü olub, mənası “etimadsızlıq” deməkdir. Dövlət başçısı da daxil olmaqla yüksək vəzifəli məmurlara etimadsızlıq göstərilməsi, habelə onlara qarşı məhkəmə qaydasında ittiham irəli sürülməsi prosedurudur.
Ronald Reyqan
1980-ci ildə respublikaçı Ronald Reyqan prezident seçildi. Onun əsas məqsədi əvvəlki prezidentlərin dövründə başlanmış inflyasiyanın qarşısını almaq idi. Bu məqsədlə irəli sürülən “Reyqanomika” adlı proqramın əsasında büdcə xərcləri azaldıldı, özəl sektorda dövlətin nəzarəti zəiflədildi, sənayeyə kapital qoyuluşu artırıldı. İşsizliyə görə büdcədən ayrılan müavinətlər ləğv edildi. Azgəlirli əhali vergilərdən azad olundu. İnflyasiya və işsizlik problemləri həll edildi.
“Reyqanomika” proqramı çərçivəsində hansı tədbirlər görüldü?
Amerika sənayesi elmi-texniki tərəqqinin ən müasir nailiyyətlərini səmərəli surətdə tətbiq edirdi. Bu dövrdə ilk fərdi kompüter istehsal olundu, ölkədə mobil telefon rabitə şəbəkəsi yaradıldı.
Reyqanın xarici siyasəti antikommunist ruhda köklənmişdi. O, “Şər imperiyası” adlandırdığı
SSRİ ilə eyni zamanda, Mərkəzi Amerika ölkələrinə olan münasibətdə də bu siyasi xətti davam etdirirdi. Sovet İttifaqı ilə dünyada nüfuz sahibliyi uğrunda aparılan mübarizə ABŞ-nin qələbəsi ilə başa çatdı. Əslində, bu Reyqanın uğurundan daha çox SSRİ-də hakimiyyətə gəlmiş Mixail Qorbaçovun uğursuz siyasətinin nəticəsi idi.
Ceyms Monro
Reyqan başladığı iqtisadi- siyasi xəttin davam etdirilməsi üçün siyasi varisinin ondan sonra prezident seçilməsinə böyük kömək göstərmişdir. Onun siyasi varisi səkkiz illik hakimiyyəti dövründə vitse-prezident olmuş Corc Buş idi. 1988-ci il seçkilərində qalib gələn Corc Buş daxili siyasətdə Reyqanın uğurlarını davam etdirə bilmədi. 1980-ci illərin sonlarından etibarən dərinləşən iqtisadi tənəzzül respublikaçıların xalq içərisində dayaqlarına zərbə vurdu.
Lakin xarici siyasətdə Buş bəzi uğurlar əldə etdi. 1989-cu ildə Panamaya müdaxilə, Almaniyanın birləşmə prosesinə daha tez reaksiya verməsi, İsrail və onun ərəb qonşuları ilə sülh danışıqlarının bərpa edilməsindəki vasitəçiliyi belə uğurlardandır.
Corc Buş və Mixail Qorbaçov