gizlədirdi. Bütün təbliğat vasitələrinə baxmayaraq, artıq 1916-cı ildən başlayaraq arxa cəbhədə sülh çağırışları yüksəlirdi. Müharibədən narazı olan əhali öz etirazlarını tətillər təşkil etməklə ifadə edirdi. Qiymətlərin artması, iş saatlarının uzadılması, ərzaq məhsulları üçün talon sisteminin tətbiq olunması insanların vəziyyətini çətinləşdirirdi.
Sizcə, müharibədə hansı təbliğat vasitələrindən istifadə edilirdi və bu hansı məqsədləri daşıyırdı?
ABŞ-nin MÜHARİBƏYƏ DAXİL OLMASI
İngiltərə donanması tərəfindən blokadaya alınan Almaniya iqtisadi cəhətdən böyük zərər gördü. Blokadaya cavab olaraq alman sualtı qayıqları düşmən dövlətlərin hərbi və mülki gəmilərini batırmağa başladı. 1917-ci ildə İngiltərəni təslim olmağa məcbur etmək üçün Almaniya sualtı döyüşləri gücləndirdi. Lakin ABŞ-nin ticarət
gəmilərinin vurulması onun bitərəf-
likdən imtina edərək Almaniyaya müharibə elan etməsinə səbəb oldu. ABŞ-nin müharibəyə daxil olması onun gedişinə həlledici təsir göstərdi.
Maraqlıdır
ABŞ qoşunlarında yayılmış qrip epidemiyası onların Avropaya gəlməsi ilə tezliklə bütün dünyaya yayıldı. Müharibə edən tərəflər mətbuatda epidemiya ilə bağlı məlumata qadağa qoyduğu üçün onun haqqında ilk məlumat İspaniya mətbuatında verilmişdi. Ona görə də bu epidemiya “ispan qripi” adlandı. Bu qrip müharibədə həlak olanlardan daha çox və milyonlarla insanın ölümünə səbəb olaraq o dövrə qədər dünyanın ən böyük epidemiyası olmuşdur. Ərzaq rasionu ən aşağı olan ölkələrdə ölənlərin sayı daha çox olmuşdur.
“İspan qripi”ni 2020-ci ilin “COVID-19” epidemiyası ilə müqayisə edin.
RUSİYANIN MÜHARİBƏDƏN ÇIXMASI
Müharibə Rusiyanın siyasi və sosial-iqtisadi vəziyyətini ağırlaşdırdı. Bu isə 1917-ci ilin fevralında ölkədə inqilabın baş verməsinə səbəb oldu. Çar hakimiyyəti devrildi. Rus əsgərləri kütləvi şəkildə cəbhədən qaçır, fərarilik edirdilər. 1917-ci ilin oktyabrında çevriliş edərək hakimiyyəti ələ keçirən bolşeviklər Almaniya və onun müttəfiqləri ilə Brest-Litovsk sülh müqaviləsi (1918-ci ilin martı) imzaladılar. İki cəbhədə müharibə aparmaqdan xilas olan Almaniya qüvvələrinin böyük hissəsini qərb cəbhəsinə cəmləşdirdi.
“TANKLARI VƏ AMERİKALILARI GÖZLƏYİRƏM”
Birinci dünya müharibəsi yeni silahların tətbiqi, xüsusilə də zəhərli qazlardan, təyyarə və tankların istifadə edilməsi ilə səciyyəvi idi. Bu silahlar, əsasən, keçilməz səngər müharibəsində uğur qazanmaq ehtiyacından yaranmışdı. İngiltərə ilə Fransa tank və təyyarə istehsalında Almaniyadan çox irəlidə idi. Müharibənin gedişini soruşduqda Fransa komandanı: “Tankları və amerikalıları gözləyirəm", - demişdi.
Hərbi-texniki, iqtisadi baxımdan geri qaldığı, əlavə qüvvələri olmadığı üçün Almaniya və onun müttəfiqləri məğlub edildi. Blokadalar nəticəsində onların iqtisadiyyatı zəifləmiş, ordu təminatı pisləşmişdi. Nəticədə 1918-ci ilin payızında bir-birinin ardınca Bolqarıstan, Osmanlı imperiyası və Avstriya-Macarıstan təslim oldu. 11 noyabrda Almaniya Kompyen meşəsində təslim olmaq haqqında müqavilə imzaladı. Beləliklə, Avropa tarixi üçün fəlakətlə nəticələnən müharibə başa çatdı. Avropanın sosial və iqtisadi həyatı böyük zərər gördü. Dünya iqtisadiyyatı və siyasətində Avropanın üstünlüyü zəifləməyə başladı.
FİLMLƏR VƏ İNTERNET RESURSLARI

- Allied Tanks during World War I (video)
- “Döyüş atı” filmi
- “Çanakkale Arslanları” (The Lions of Gallipoli War) (1964)
- “120” filmi (2008)

İnternetdən istifadə etməklə Birinci dünya müharibəsində tətbiq edilən yeni hərbi taktika və silahlar haqqında təqdimat hazırlayın.