Rapalloda iqtisadi müqavilə imzalandı. Bu, müharibədən sonra təcrid edilmiş hər iki dövlət üçün mühüm hadisə oldu.
Təhlükəsizliyini təmin etmək və Almaniyanı təzminatları ödəməyə məcbur etmək üçün Fransanın iki yolu var idi: hərbi müdaxilə ilə təhdid və ya vasitəçilik üçün Millətlər Cəmiyyətinə müraciət etmək. O, əvvəlcə daha çox birinci həll yolundan istifadə etdi. Bu siyasət Almaniyanın Versal müqaviləsinin bütün şərtlərini yerinə yetirməyə məcbur edilməsini nəzərdə tuturdu. Nəticədə 1923-cü ildə Fransa və Belçika qoşunları Almaniyanın əsas sənaye mərkəzi olan Rur bölgəsini işğal etdi. Almaniyada baş verən yüksək inflyasiya təzminatların dəyərsiz kağız pullarla ödənəcəyi narahatlığını yaratmışdı. Fransa Rur bölgəsindəki kömürü hərbi yolla müsadirə edərək Almaniyanı cəzalandırmaq istəyirdi. Rur böhranı təzminatın ödənilmə vaxtının uzadılması məsələsini ortaya çıxarmışdı. Bunun üçün 1924-cü ildə Daues planı qəbul edildi. ABŞ dövlət xadimi Çarlz Daues tərəfindən hazırlanan bu plan təzminatın ödənilmə vaxtının uzadılmasını nəzərdə tuturdu. Almaniya inflya siyadan yeni pul vahidinin buraxılması və ABŞ-nin verdiyi borclardan istifadə etməklə çıxa bildi.
Daues planının məqsədi nə idi?
“YUMŞALMA DÖVRÜ”
Fransa-Almaniya yaxınlaşmasının təsiri ilə 1924–1929-cu illər dövlətlərarası münasibətlərdə “Yumşalma dövrü” kimi səciyyələndirilir. 1925-ci ildə keçirilən Lokarno konfransında qəbul edilən pakt* Fransa, Belçika və Almaniya arasındakı sərhədlərin toxunulmazlığını təminat altına aldı. Anlaşılmazlıqların sülh yolu ilə həll edilməsinə qərar verildi. Bununla da Almaniya yenidən dövlətlərarası əməkdaşlığa başladı. 1926-cı ildə o, Millətlər Cəmiyyətinə daxil oldu və bərabərhüquqlu tərəfdaş kimi tanındı.
Pakt
latın sözü olub, mənası “saziş”, “razılaşma” deməkdir.
“Müharibəni başa çatdırmaq üçün müqavilə imzalanması”. İngiltərənin “Daily Mirror” (Deyli Mirır) qəzeti Lokarno konfransı haqqında
1928-ci ildə Fransa xarici işlər naziri Aristid Brian və ABŞ dövlət katibi Frenk Kelloqun təşəbbüsü ilə imzalanan pakt bütün münaqişələrin dinc yolla həll edilməsini nəzərdə tuturdu.
Brian-Kelloq paktı müharibələrdən imtina edilməsini vurğulayırdı. 1920-ci illərin sonunda dövlətlərarası münasibətlərdə sabitlik şəraiti mövcud idi. Lakin 1929-cu ildə baş verən böyük böhran bu sabitliyin vida zənglərini səsləndirdi.
1924-1929-cu illər dövlətlərarası münasibətlərdə səciyyəvi cəhət nə idi?
“ÜFÜQDƏ QARANLIQ”
Millətlər Cəmiyyətinin zəifliyi 1931-ci ildən aydın olmağa başladı. Əslində, bu təşkilat əvvəldən yalnız Avropada sülhün və təhlükəsizliyin müdafiəsini diqqət mərkəzində saxlayırdı. Hələ 1923-cü ildən başlayaraq Liviyada faşist İtaliyasının həyata keçirdiyi soyqırımı siyasətinə göz yumulurdu. Ömər Muxtarın başçılığı ilə Liviya