DÜNYA ÖLKƏLƏRİ İKİNCİ DÜNYA MÜHARİBƏSİNDƏN SONRA
FRANSA
İkinci dünya müharibəsi İngiltərəyə nəzərən Fransa üçün çox ağır keçmişdi. Ərazisinin böyük hissəsi Almaniya tərəfindən işğal olunmuş, hökuməti mühacirət etməyə məcbur qalmışdı. Müharibənin nəticələri ölkənin bütün sahələrini iflic vəziyyətə salmışdı.
Şarl de Qoll
Müttəfiq qoşunlarının hücumları nəticəsində Fransa 1944-cü ilin payızında işğaldan azad olundu. Uzun müddət davam edən işğal rejiminin ağır nəticələrini aradan qaldırmaq və Fransanı yenidən qurmaq lazım idi. İşğaldan sonra ölkə daxilində siyasi vəziyyət gərgin olaraq qalırdı. Fransa tamamilə idarəolunmaz vəziyyətdə idi. Yeni idarəçilik mexanizmlərini yaratmaq üçün Şarl de Qollun rəhbərliyi ilə 1944-cü ildə müvəqqəti hökumət yaradıldı. Yeni hökumət ölkədə demokratik quruluşu bərpa etdi.
Şarl de Qoll müstəqil şəkildə sosial islahatlar keçirən güclü dövlət yaratmaqla Fransanın müharibədən əvvəlki qüdrətini özünə qaytarmaq istəyirdi. Müvəqqəti hökumət tərəfindən nasistlərlə əməkdaşlıq edənlərin mülkiyyətləri müsadirə olundu. Bəzi müəssisələr isə dəyəri ödənilməklə milliləşdirildi.
Qanunverici orqanın hökumətin gündəlik fəaliyyətinə qarışmasına etiraz edən Şarl de Qoll istefa verdi. 1946-cı ildə yeni konstitusiyanın qəbul olunması ilə Müvəqqəti rejimin fəaliyyəti başa çatdı. Fransada IV Respublika dövrü (1946-1958) başlandı.
Müharibə dövrünün ağır nəticələrinin aradan qaldırılması üçün hazırlanmış planlar müvəffəqiyyətlə həyata keçirilməyə başlandı. Elmi-texniki tərəqqi, dövlət tərəfindən iri müəssisələrin fəaliyyətinin dəstəklənməsi iqtisadiyyatın inkişaf sürətini artırdı. İri kapital qoyuluşunun artırılmasına görə Fransa 1950-ci illərin ortalarında ABŞ və Böyük Britaniyanı qabaqladı.
Şarl de Qollun IV və V Respublikalar dövründə fəaliyyətini müqayisə edin.
IV Respublikanın xarici siyasətinin istiqamətlərindən biri Avropa dövlətləri ilə dinc münasibətlər idi. Məhz buna görə də Fransa 1949-cu ildə Avropa Şurasının və 1957-ci ildə Avropa İqtisadi Birliyinin yaradılmasında əsas rol alan ölkələrdən biri oldu.
1950-ci illərin sonunda yaranmış hakimiyyət böhranı IV Respublikanın nüfuzunu sarsıtdı.
Müxalifət bu vəziyyətdən məharətlə istifadə etməyə başladı. Həmçinin Əlcəzairdə olan hərbi qüvvələrin hökumətə bir sıra tələblər göndərməsi ölkədə siyasi vəziyyətin daha da pisləşməsinə gətirib çıxardı. Siyasi sabitlik tərəfdarları xilas yolunu Şarl de Qollun hakimiyyətə qayıtmasında görürdülər. Parlamentin buraxılması ilə dördüncü respublikanın fəaliyyəti başa çatdı.
Fransada IV Respublikanın süqutunun səbəbləri nələrdir?
Əlcəzair azadlıq hərəkatına Fransa ordusunun müdaxiləsi