11
DÜNYA ÖLKƏLƏRİ 1918-1945-Cİ İLLƏRDƏ
ALMANİYA VƏ SSRİ
“Veymar konstitusiyası”, Reyxstaq, Fürer, “Gestapo”, kommunist, kolxoz, repressiya
ALMANİYA
Almaniyanın digər Avropa ölkələrindən fərqli olaraq, gec birləşdirilməsi onu dünyanın yenidən bölüşdürülməsinə sövq edirdi. Bu prosesi həyata keçirmək üçün Üçlər ittifaqı çərçivəsində fəaliyyətini genişləndirən Almaniyanın bütün cəhdləri onun Birinci dünya müharibəsində uğursuzluğunun qarşısını ala bilmədi. Rusiyanın müharibədən çıxması cəbhədə nisbətən əlverişli vəziyyət yaratsa da, tezliklə bu vəziyyət də faydasız oldu.
1918-ci ilin yayında alman qoşunlarının darmadağın edilməsi müharibədə Almaniyanın qəti məğlubiyyətini açıq-aydın göstərdi. Birinci dünya müharibəsindəki hərbi uğursuzluqlar ölkədə sosial-iqtisadi vəziyyətə ağır zərbə vurdu. Ölkəni tətil hərəkatı bürümüşdü. Belə bir şəraitdə müharibənin davam etdirilməsi məqsədəuyğun deyildi. Ölkənin ağır sosial-iqtisadi vəziyyəti siyasi hakimiyyətə də təsir göstərdi. Almaniya hökuməti
ABŞ prezidenti Vudro Vilsona məktub göndərərək sülh danışıqlarına başlamağı təklif etdi. Ancaq ABŞ bu təkliflərdən imtina etdi.
Almaniya hökumətinin sülh danışıqlarına başlamaq təklifindən ABŞ-nin imtina etməsinin səbəbini müəyyən edin.
Ölkədə yetişməkdə olan xalq kütlələrinin etirazları inqilabi hərəkatın başlanmasından xəbər verirdi. Hökumət bu inqilabi böhranın qarşısını almaq üçün bir sıra tədbirlər gördü. Belə ki hökumət parlament qarşısında məsuliyyət daşımalı idi. Siyasi məhbuslara amnistiya verildi. Ancaq görülən tədbirlər xalq kütlələrinin etirazlarının qarşısını almaqda aciz idi.
Hökumət kütlələrin rəğbətini qazanmaq üçün Kil limanında yerləşən hərbi dənizçiləri İngiltərə donanması ilə döyüşə çıxarmaq istədi. Burada hökumətin məqsədi ingilislər üzərində
Almaniya inqilabı. 1918-ci il, noyabr