DÜNYA ÖLKƏLƏRİ 1918-1945-Cİ İLLƏRDƏ
Mənbələri müqayisə edin. İspaniya vətəndaş müharibəsinin dəyərləndirilməsində hansı fərqli cəhətlər var? Müasir dövrdə hansı münaqişə ilə oxşarlıq mövcuddur?
GENERAL DE KASTELNO
“Parisin səsi” qəzeti, 1936
Moskvanın nəzarətindəki sovet çevrilişi ilə Sovet İttifaqına kölə olmamaq üçün üsyan edənlər arasındakı müharibə... İspaniya Xalq Cəbhəsinin maskası altında baş verir. Əvvəlki dövrdən fərqli olaraq, siyasi hakimiyyəti ələ keçirmək üçün mübarizə aparan iki qrup artıq yoxdur. Bu gün Moskva barbarlığı ilə Qərb sivilizasiyası arasında bir müharibə var. “Bolşevik tərəfdarı cəbhə” iqtidarı ələ keçirərək müharibə aparır. Güllələyir, talan edir və yandırır. Din əleyhinə qəzəbi isə sərhəd tanımır.
Alman qoşunu Praqada
Sizcə, nə üçün Çexoslovakiyada ilhaqa müqavimət göstərilmədi? Bu, dövlətin uzun müddətdən bəri müstəqil dövlətçilik ənənələrinin olmaması ilə əlaqədar ola bilərdimi?
“L’HUMANITE” (LÜMANİTE)
QƏZETİ, 1936
Madrid müqavimət göstərir! Bu uşaq qatillərinə, ən güvəndikləri gücləri olan faşist alman və italyanların komandanlığındakı xarici muzdlu əsgərlərdən ibarət bu “millətçi”lərə təriflər yağdıranlar da Madridin müzəffər müdafiəsi qarşısında çaşqın qalıblar. İspaniya müstəqilliyinin qəhrəmanları Fransanın köməyini alacaqdır. Madrid azadlığın Verdeninə çevrilmişdir. [...] Fransızlar könüllülərin, əslində, onların azadlığı üçün vuruşduqlarını, beynəlxalq briqadaların cəsur döyüşçülərinin onlar üçün əks-hücuma keçdiklərini hiss edir. ... Orada ölənlər “İspaniya Hitler və Mussolininin cəbbəxanası olmasın, müharibə sizin ölkənizə gəlməsin” - deyə ölürlər!
SAKİTLƏŞDİRMƏ SİYASƏTİ
Versal müqaviləsi ilə qadağan edilməsinə baxmayaraq, Avstriya 1938-ci ildə Almaniyaya birləşdirildi. Bundan sonra Hitler Çexoslovakiyanın almanlar yaşayan bölgəsi olan Sudet vilayətinin Almaniyaya verilməsini tələb etdi.
1938-ci ilin sentyabrında Almaniya, İtaliya, İngiltərə və Fransanın iştirakı ilə Münhen konfransı keçirildi. Hərbi cəhətdən hazır olmadığını və ölkəsində ictimai rəyin müharibənin əleyhinə olduğunu nəzərə alan İngiltərə və Fransa Sudetin Almaniyaya ilhaq edilməsinə qarşı çıxmadı. Sakitləşdirmə siyasəti yürüdən İngiltərə və Fransa müttəfiqləri olan Çexoslovakiyanı müdafiə etmədiyi üçün nüfuzdan düşdü.
1939-cu ildə Almaniya bütün Çexoslovakiyanı ilhaq etdi. Bununla da Hitler ilk dəfə almanların yaşamadığı bölgəni işğal etdi. Bu isə İngiltərə və Fransanın sakitləşdirmə siyasətinin uğursuzluğu demək idi.
Böyük Britaniya və Fransanın sakitləşdirmə siyasətinin uğursuzluğunun səbəblərini təhlil edin.