22
DÜNYA ÖLKƏLƏRİ İKİNCİ DÜNYA MÜHARİBƏSİNDƏN SONRA
ÇİN, YAPONİYA VƏ KOREYA
“Böyük sıçrayış”, “Mədəni inqilab”, “Dörd modernləşmə”, “Tyananmen hadisəsi”,
Yapon möcüzəsi, Koreya müharibəsi
ÇİNDƏ VƏTƏNDAŞ MÜHARİBƏSİ
İkinci dünya müharibəsi dövründə Çində millətçilər və kommunistlər Yaponiyaya qarşı birlikdə mübarizə aparırdılar. Şimali Çinin böyük hissəsi kommunistlərin nəzarətində idi. Bu zaman millətçi qüvvələr Çinin cənub-qərbində möhkəmlənirdilər. Müharibə illərində ABŞ yaponlara qarşı müharibə aparmaq üçün millətçilərə yardım göstərmişdi. Yaponiya təslim olduqdan sonra millətçilər və kommunistlər arasında vətəndaş müharibəsi yenidən başladı. 1945-1949-cu illəri əhatə edən müharibədə kommunistlər qalib gəldi. Onlar torpaqların kəndlilərə verilməsi təbliğatından istifadə edərək əhalinin bu təbəqəsini öz tərəflərinə çəkə bildilər. Millətçilər məğlub olaraq ölkənin cənubuna çəkildilər. 1949-cu ildə kommunistlər Çin Xalq Respublikasının yaradıldığını elan etdilər. Millətçilər isə Tayvan adasına çəkilmək məcburiyyətində qaldılar.
Kommunistlərin qələbəsi və Çin Xalq Respublikası ilə SSRİ arasında 1950-ci ildə dostluq müqaviləsinin imzalanması ABŞ-nin antikommunist fəaliyyətini gücləndirdi.
Mao Tszedun
Millətçilərin Tayvanda Çin Respublikası adlanan dövlət yaratmasına yardım etdi. Bir müddət BMT-də Çini bu dövlət təmsil etdi. SSRİ Çin Xalq Respublikasına iqtisadi, hərbi və texniki yardım göndərirdi. Çin və SSRİ arasında hücuma məruz qaldıqları təqdirdə bir-birlərinə kömək edəcəkləri haqqında saziş imzalandı.
KOMMUNİSTLƏRİN İSLAHATLARI
Yaponiyaya qarşı illərlə davam edən müharibə, eləcə də vətəndaş müharibəsi ölkədə böyük dağıntılara səbəb olmuşdu. Ona görə də kommunistlər islahatlar keçirməyə başladılar. Onların lideri Mao Tszedun sosializmə əsaslanaraq Çin iqtisadiyyatını yenidən qurmaq istəyirdi. Əhalinin yüzdə səksənini torpaqsız kəndlilər təşkil edirdi. Ona görə də 1950-ci illərdə keçirilən aqrar islahat nəticəsində böyük torpaq sahiblərinin mülkləri əllərindən alındı. Müqavimət göstərən bir milyondan çox sahibkar öldürüldü. Topraqlar kəndlilər arasında bölüşdürüldü. Daha sonra hökumət kəndliləri kollektiv təsərrüfatlarda birləşməyə məcbur etdi. Sənaye sahəsində də islahatlar keçirildi. Özəl şirkətlər tədricən milliləşdirildi və dövlət mülkiyyətinə verildi. Sənaye məhsullarının yüksək artımını təmin etmək üçün beşillik plan tətbiq edildi.
1950-ci illərdə Çində iqtisadi sahədə həyata keçirilən tədbirlərə aid cədvəli tamamlayın.

KƏND TƏSƏRRÜFATI | SƏNAYE
--- | ---