### 19. XƏRİTƏ ÜZƏRİNDƏ KOORDİNATLARIN TƏYİN EDİLMƏSİ

Mühəndis Maneələri Sistemi bütün dövrlərdə mövcud olmuşdur. Ərazidə qurulan mina-partlayış vasitələri, süni şəkildə yaradılan əngəllər, tikililərin və obyektlərin dağıdılması mühəndis maneələri adlanır. Onlar düşməni itkiyə uğratmaq, irəliləməsini ləngitmək, bütün silah növlərinin atəşi ilə ona zərbə vurmağa əlverişli şərait yaratmaq, manevr etməsini məhdudlaşdırmaq və ya onları öz qoşunlarımız üçün əlverişli istiqamətə yönəltmək məqsədi daşıyır.
Piyada əleyhinə qəlpəli və fuqas minalarının fərqini nədə görürsünüz?

Yer səthindəki nöqtələrin yerini həll edilən məsələnin xarakterindən və tələb olunan dəqiqlikdən asılı olaraq müxtəlif koordinat sistemlərində təyin edirlər. Bu dərsimizdə hərbi topoqrafiyada ən geniş tətbiq olunan coğrafi və düzbucaqlı koordinat sistemləri ilə tanış olacağıq.

Yer səthindəki nöqtələrin yerinin bucaq koordinatları (enlik və uzunluq) ilə ifadə edilməsi üsulunu astronom Hipparx (e.ə. 150–100-cü illər) hazırlamışdır. XIX əsrin sonlarına qədər dünya xəritələrində ekvator xətti sıfırıncı en dairəsi qəbul edilmişdisə də, başlanğıc meridian ayrı-ayrı ölkələrdə müxtəlif idi. 1884-cü ildən bütün ölkələr üçün Qrinviç meridianı başlanğıc götürülür.