Şərqin son fatehi
S
adə kəndli ailəsində dünyaya göz açmışdı. O, hökmdar nəslindən
deyildi. Uşaqlıq illəri çətinliklər içərisində keçmişdi. Lakin bu onu
qorxutmamış, əksinə, xarakterini daha da möhkəmləndirmişdi.
Avropa tarixçilərindən biri onu “çobanlıqdan şahlığa ucalan” qəhrəman
kimi təsvir edir. Onun adı sonralar dünya hərb tarixinə qızıl hərflərlə ya-
zılacaqdı: Nadir şah!
Doğrudan da, tale Nadirə çətin və şərəfli bir yol nəsib edəcəkdi: ölkəni
işğalçılardan təmizləmək, yeni bir dövlət qurmaq!
Oğuzların Əfşar boyundan olan Nadir həmişə türk olması ilə fəxr etmişdir.
Əfşarlar Səfəvi dövlətinin qurulmasında yaxından iştirak edən Qızılbaş
tayfalarından idi. Nadir uşaq vaxtlarından hərb işinə böyük maraq göstə-
rirdi. O, türk hərb sənətinin incəliklərini sürətlə mənimsəmiş, artıq 15 ya-
şında döyüşçü kimi formalaşmışdı.
Səfəvilər dövləti XVIII yüzillikdə çətin vaxtlarını yaşayırdı. Ölkənin böyük
bir hissəsi əfqanlar, Rusiya və Osmanlı dövlətləri tərəfindən işğal edilmiş-
di. Belə çətin vaxtlarda Nadir başına dəstə toplayıb əfqanlara qarşı uğur-
la mübarizə aparırdı. Onun əfqanlar üzərində qazandığı qələbələr Səfəvi
şahı II Təhmasibin diqqətindən yayınmamış, onu saraya çağırıb Səfəvi qo-
şunlarının komandanı təyin etmişdi. Nadir tezliklə orduda nizam-intizam
yaratdı, əsgərlərinin döyüş ruhunu yüksəltdi. Bəzən özü əldə qılınc əs-
gərləri ilə çiyin-çiyinə döyüşürdü. Başçı ilə bərabər döyüşmək döyüş-
çülərdə qələbəyə böyük inam yaradırdı.
Nəticədə ölkə işğalçılardan təmizləndi. Qələbələri Nadirə böyük
şöhrət qazandırdı. Qızılbaşlar ona böyük ehtiramla yanaşırdı. Na-
dir isə bundan istifadə etmək qərarına gəldi.
Muğan qurultayı
Qədim türk ənənəsinə görə, ölkənin taleyi üçün mühüm qərarlar
qurultaylarda verilirdi.
1736-cı ilin Novruz bayramı günləri idi. Muğan düzü bahar fəsli-
nin isti nəfəsi ilə yaşıllaşmaqda idi. Kür və Araz çaylarının qovuş-
Hazırda güclü şəxs
kimi yetişmək üçün
hansı imkanlar vardır?
Necə hesab edirsiniz,
fiziki və mənəvi cəhət-
dən güclü olmaq üçün
siz nə etməlisiniz?
NADİR ŞAH ƏFŞAR