BİLİRSİNİZMİ?
Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı Xocavənd rayonu da Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edil-
mişdi. Fürsətdən istifadə edən erməni alimləri bu mağaranın onlara məxsus olması iddiasını irəli sürmüş-
dülər. Hətta qanunsuz olaraq beynəlxalq ekspedisiya yaradaraq burada qazıntılar aparmışdılar. İkinci Qa-
rabağ müharibəsi zamanı Azərbaycan ordusunun sürətli həmləsi nəticəsində Azıx mağarasının yerləşdiyi
ərazi də işğaldan azad edildi. Həmin mağaradan toplanmış yeni materiallar da öz qanuni sahibinə çatdı.
*Ekspedisiya
müəyyən məqsədlər
üçün qrup halında
edilən səfərdir.
Od insan həya-
tında hansı rola
malikdir?
Azıx mağarasında
yaşayan insanlann
fəaliyyəti haqqında
kiçik hekayə hazırlayın.
QƏDİM İNSANLARIN
HƏYATI
Azıx mağara-
sında yaşamış
yaşıdlarınızın bir
gününü təsvir
edin.
Od
Mağarada ocaq izləri də aşkar edilmişdir. Bu, Azıx sakinlərinin odla tanış
olduqlarını sübut edir.
Od qədim insanların həyatında mühüm rol oynamışdır. İnsanlar ilk vaxtlar
odu təbiətdən əldə edirdilər: ildırım çaxması zamanı yanan ağac kösövlərini
götürür, onun üzərinə quru ağac budaqları ataraq sönməyə qoymurdular.
Sonralar isə quru ağac parçalarını və çaxmaqdaşını bir-birinə sürtərək süni
şəkildə od əldə etməyi öyrəndilər. İnsanlar odun köməyi ilə soyuqdan və
vəhşi heyvanlardan qorunur, üzərində yemək bişirirdilər. Odu qorumaq ba-
carığı insanların şüurunun da inkişafına təsir göstərmişdir. Onun sönməmə-
si üçün müəyyən hesablamalar lazım gəlirdi. Məsələn, Bir neçə ağac bu-
dağı nə vaxtadək yanıb qurtara bilər? Gecələr ocağa nə qədər odun
atmaq lazım idi ki, ocaq sönməsin? Beləliklə, odu mühafizə etmək üçün
ona fasiləsiz surətdə müəyyən paylarla yanacaq - ağac parçaları atılmalı
idi. Üstəlik ocaqda bişirilən qida da paylara bölünməli idi. Bu isə tədricən
hesablama vərdişlərinin inkişafına gətirib çıxarmışdır.
Odun insan həyatındakı rolunu nəzərə alan alimlər onun
əldə edilməsini “insanın təbiət üzərində ilk qələbəsi”
adlandırmışlar.