BİLİRSİNİZMİ?
40-cı qul
Rəvayətə görə, Eldəniz uşaq yaşlarında olarkən Dərbənddəki qul bazarından satın alınmışdı. Bazarda
belə bir qayda var idi: 39 qul alana daha bir qul hədiyyə verilirdi. 39 qul alan tacirə də 40-cı qul hədiyyə
edildi. Bu qul arıq və çəlimsiz bir uşaq idi. Tacir bu “hədiyyə”ni könülsüz qəbul edir. Yay fəsli oldu-
ğundan qulları aparan karvan yalnız gecələr hərəkət edir, gündüzlər dincəlirdi. Qırxıncı qul yol boyu
yuxuladığından arabadan üç dəfə yerə düşmüşdü. İki dəfə onu tapıb arabaya qoydular. Üçüncü dəfə
tacir onu götürməmək göstərişi verir. O, pulsuz başa gələn arıq və sısqa bir qulun nazı ilə oynamaq
fikrində deyildi.
Səhər açılanda uşaq yuxudan ayılır. Karvan artıq yox idi. Arabaların izini tutan uşaq günün qızmarında
səhərdən axşamadək yol gedərək karvana çatır. Uşağın bu fərasəti taciri heyrətləndirir. Tacir onu İraqdakı
Səlcuq sarayına verir. Bu uşaq gələcəkdə böyük bir dövlətə hökm edəcək Şəmsəddin Eldəniz idi.
Qıpçaq əsilli Eldəniz İslam dinini qəbul etmişdi. İslamı qəbul edən şəxs-
lər digərləri ilə bərabər hüquqlara malik olurdular. Sultanın göstərişi ilə
Səlcuq sarayında onun təlim-tərbiyəsi üçün xüsusi müəllim ayrılmışdı.
Eldənizə elmi biliklər və hərb sənətinin incəlikləri öyrədilirdi. Tezliklə o, at
çapmaqda, qılınc oynatmaqda və ox atmaqda mahir olan bir döyüşçüyə
çevrildi. Artıq 0 çəlimsiz və sısqa quldan əsər-əlamət qalmamışdı.
Sizcə, Eldənizin hansı
xüsusiyyəti onun
karvana çatmasına
kömək etdi?