Əmək alətləri necə
yarandı?

İnsanların ilk
“evi”, sığınacaqları
daş mağaralar idi.

Qadınların ilk
bəzəyi daşdan mun-
cuqlar olmuşdur.

İlk qələm və lövhə
də daşdan yaradıl-
mışdır.

İlk rəsm əsərləri
olan qayaüstü təsvir-
lər daş üzərindədir.

İlk musiqi aləti-
miz “Qavaldaş”dır.

İnsanlar taxılı,
buğdanı ilk dəfə daş
həvəngdəstələrdə,
son ralar isə daş də-
yirmanlarda üyüdüb
una çevirmişlər.

HƏVƏNGDƏSTƏ
Daşla bağlı daha hansı
“ilk”ləri sadalaya bilər-
siniz?
Q
ədim insanların yaşadığı mühit təhlükələrlə dolu idi. Yırtıcı heyvan-
ların əhatəsində ani diqqətsizlik ölümlə nəticələnə bilərdi. Buna
görə insanlar birlikdə, icmalarda yaşayırdılar. Vəhşi təbiətlə üz-üzə
qalan insanlar sağ qalmaq və qida əldə etmək uğrunda mübarizə aparır-
dı. Heyvanlardan qorunmaq, ov etmək üçün isə vasitələr lazım idi. Əmək
alətləri məhz bu zərurətdən meydana çıxdı.
Əmək alətləri, silahlar və məişət əşyalarının hazırlandığı xammala görə
bəşəriyyət üç böyük dövrdən keçmişdir: Daş, Tunc və Dəmir dövrləri
Daş dövrünün əmək alətləri
Azərbaycanda Daş dövrü təxminən 1,5 milyon ildən artıq davam etmişdir.
Bu dövrdə əmək alətləri, əsasən, daşdan, ağac materiallarından və sü-
mükdən hazırlanırdı. İlk əmək alətləri kobud daş çapacaq, dəyənək və
yerqazan çubuq olmuşdur. Qədim insanlar çapacaqları çay daşlarından
düzəldirdilər. Azıx mağarasında aparılan araşdırmalar göstərmişdir ki, in-
sanlar daş alətləri, əsasən, Quruçay vadisində düzəltmiş, sonra mağaraya
gətirmişlər. Çapacaq və dəyənəkdən ov zamanı istifadə olunurdu. Yerqa-
zan çubuq vasitəsilə yeməli bitki kökləri əldə edilirdi.
DAŞ ÇAPACAQ
DƏYƏNƏK
YERQAZAN ÇUBUQ