Bu təşkilatlardan ən böyüyü “Daşnaksütyun” adlanırdı. Onların əsas məq-
sədi “Böyük Ermənistan” qurmaq idi. Hədəf isə Azərbaycan torpaqlarında
yaşayan dinc əhali idi. Məqsədləri türk-müsəlman əhalini fiziki cəhətdən
yox etmək, yurd-yuvalarından qovmaq, burada öz dövlətlərini qurmaq idi.
Bakıda bolşeviklər Bakı Soveti adlı quruma nəzarət edirdilər. Onlar bu qu-
ruma erməni mənşəli bolşevik Stepan Şaumyanı rəhbər təyin etmişdilər.
O, daşnaklarla əlbir olub Bakı, Şamaxı, Quba və Lənkəranda yaşayan dinc
əhalinin qətlinə rəhbərlik etmişdi. 1918-ci ilin martında Bakıda başlayan
qırğınlar tarixə “Mart soyqırımı” adı ilə düşdü. Minlərlə dinc azərbaycan-
lıya xüsusi amansızlıqla divan tutuldu, evlər, məscidlər, xalqımıza məxsus
bir sıra tarixi abidələr dağıdıldı.
Yalnız bundan sonra S.Şaumyan Bakıda və ətraf ərazilərdə azərbaycanlı-
ların qanı üzərində öz hakimiyyətini qura bildi.
Bəs bu dəhşətli qırğınların qarşısını almaq nə üçün mümkün olmadı?
Ona görə ki Rusiya imperiyası sadə Azərbaycan əhalisini orduya çağırmır,
silahdan uzaq tuturdu. Təpədən dırnağadək silahlanmış düşmən qüvvələ-
ri qarşısında əhali əliyalın və silahsız idi. Hələ öz dövlətimiz də yox idi.
*Soyqırımı dinc
əhalinin: qadın, qoca,
uşaqlann milli və dini
fərqlərə görə məhv
edilməsidir.
Sizcə, bu cür qırğınla-
rın təkrarlanmaması
üçün nə etmək lazım-
dır?
BİLİRSİNİZMİ?
QUBA SOYQIRIMI MEMORİAL KOMPLEKSİ
Azərbaycan yenidən bolşevik işğalına məruz qa-
landan sonra 1918-ci ilin mart-aprel aylarında baş
vermiş soyqırımılarının əsl mahiyyəti uzun müd-
dət gizli saxlanılmışdı. Bu qanlı cinayəti bir ölkə
daxilində vətəndaşlar arasındakı müharibə kimi
təqdim etməyə çalışırdılar.
Nəhayət, Azərbaycan Respublikasının Preziden-
ti, xalqımızın böyük oğlu Heydər Əliyev baş verən
dəhşətli hadisələrə tarixi qiymət verdi. 1998-ci
ildə 31 Mart Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü
elan edildi.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti
Bakıda və ətraf ərazilərdə baş verən qanlı hadisələr müstəqil dövlətin ya-
radılması fikrini gücləndirdi. Azərbaycanın müstəqilliyi uğrunda mübarizə
başlandı. Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin başçılıq etdiyi "Müsavat” təş-
kilatı mübarizənin önündə gedirdi. Qabaqcıl ziyalıların apardığı mübarizə
nəticəsiz qalmadı. 1918-ci ilin mayın 28-də Tiflis (indiki Tbilisi) şəhərində
toplanan milli qüvvələr “İstiqlaliyyət Bəyannaməsi” adlı sənəd qəbul
etdi. Bəyannamədə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin (AXC) yaradıldığı
elan olunurdu.
M.Ə.RƏSULZADƏ