*Mədrəsə dini
məktəbdir.
FƏZLULLAH RƏŞİDƏDDİN
Fəzlullah Rəşidəddin
Tarixçi, həkim, dövlət xadimi Fəzlullah Rəşidəddin 1247-ci ildə Həmədan-
da anadan olmuşdur. Sonra ailəsi ilə birlikdə Marağaya köçmüşdür. Tibbi
bilikləri sayəsində Hülakü sarayına dəvət olunmuş, hökmdarın yeməkləri
üçün məsul şəxs hesab edilmişdir.
Bacarığı sayəsində Rəşidəddin Hülakü dövlətinin üç qüdrətli hökmdarı-
nın vəziri olmuşdur. Vəzir olduğu dövrdə ölkədə aparılan islahatlarda fəal
iştirak etmiş, kəndlilərin həyat səviyyəsinin yüksəldilməsinə, kənd təsər-
rüfatının yaxşılaşdırılmasına çalışmışdır. Rəşidəddin dağıdılmış ərazilə-
rin, istifadəyə yararsız körpü və su kanallarının bərpası üçün böyük səy
göstərmişdir.
Hülakülər dövründə təhsilə çox böyük önəm verilmişdir. Elmin və təhsilin
inkişafında dövlət rəhbərləri ilə yanaşı, elm xadimlərinin də rolu böyük
idi. Rəşidəddin Təbriz və digər Azərbaycan şəhərlərində mədrəsələr tik-
dirməyə nail olmuşdur.
“Rəb-i Rəşidi” Təbrizdəki komplekslərdən ən məşhuru və böyüyüdür.
Təhsil müəssisəsi kimi fəaliyyət göstərən kompleksdə mədrəsə, tibb
mərkəzi, kitabxana var idi. Burada dəqiq elmlərə, tarix, poeziya və
ilahiyyata dair 60.000 kitab var idi. Kitablar xəttatlar tərəfindən üzü-
nün köçürülməsi ilə çoxaldılırdı. Buna görə də kompleksdə xəttatlıq-
la məşğul olan şəxslər də çalışırdılar.
Kompleksdə təbiətşünaslıq, tarix, təbabət, astronomiya, məntiq, ila-
hiyyat şöbələri fəaliyyət göstərirdi. Burada yerli tələbələrlə yanaşı,
müxtəlif yerlərdən gələnlər də təhsil alırdı. Ümumilikdə, kompleks-
də 7000-dən artıq tələbə təhsil alırdı.
Kompleksdəki “Şəfa evi” ölkənin ən böyük xəstəxanası idi. Burada
da Yunanıstan, Misir, Hindistan və başqa ölkələrdən gəlmiş hə-
kimlər çalışırdı. Tibb fakültəsində tələbələrə təbabətin sirləri
öyrədilirdi. Təhsil 5 il ərzində davam edirdi. Təhsil müddəti
başa çatdıqdan sonra məzunlar bir il ərzində “Şəfa evində-
ki xəstələri müalicə etməli, nəzəri bilikləri təcrübədə tətbiq
etməli idilər.
Azərbaycanın elmlə siyasət yürüdən alimləri adlarını qızıl
hərflərlə tarixə yazmağı bacarmışlar.
“Rəb-i Rəşidi” mədrəsəsini
hansı xüsusiyyətlərinə görə
universitet adlandırmaq olar?