“Kitabi-Dədə Qorqud”
*Boy hissə deməkdir.
Bayat tayfasının Dər-
bənddə məskunlaşması
nəyi sübut edir?
O
ğuz türklərinin qəhrəmanlıq salnaməsi olan “Kitabi-Dədə Qorqud”
əvəzsiz tarixi mənbədir. Oğuz türklərinin yaşadığı geniş ərazidə
yayıldığı üçün dastan onların ortaq abidəsi hesab olunur. Dastan
12 boydan ibarətdir. Boyların bir çoxu Azərbaycanda baş verən hadisələr-
lə əlaqədar yaranmışdır. Dastanda bəhs olunan yer adlarının əksəriyyəti
tarixi Azərbaycan torpaqlarıdır.
Alimlərin çoxu Dədə Qorqudu tarixi şəxsiyyət hesab edir. Onun oğuzla-
rın Bayat qolundan olduğu və VII yüzillikdə yaşadığı qeyd olunur. Dədə
Qorqudun Dərbənd ətrafında dəfn olunduğunu deyənlər də vardır. Mən-
bələrə görə, Bayat tayfası burada məskunlaşmışdı.
Oğuzlar Dərbənd səddinin qapılarından birini “Bayat qapısı” adlandırır-
dılar.