BİLİRSİNİZMİ?
Bolşeviklərin yaratdığı “respublika” Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikası adlandırıldı. “Sovet”
sözü dilimizdə “məsləhət”, “şura” mənasını verir. Təsadüfi deyil ki, Azərbaycan əhalisi ilk vaxtlar yeni
yaranan quruma “Şura hökuməti” deyirdi. “Sosialist” sözü isə burada ictimai bərabərlik mənasın-
da işlədilir. Bolşeviklər elan etmişdilər ki, onlar fəhlə-kəndli hökuməti qururlar. Fəhlə-kəndli əməyini
təsvir edən oraq və çəkic Azərbaycan SSR-nin bayrağında öz əksini tapmışdı.
Azərbaycan SSR-ni yaradanlar
xüsusi mülkiyyətin əleyhinə idi-
lər. Bolşeviklər torpağı olanları,
fabrik-zavod sahiblərini düşmən
hesab edirdilər. 1920-1930-cu
illərdə əhalinin varlı hissəsi,
həmçinin bəy və ağalar ya məhv
edildi, ya da sərvətləri əllərindən
alındı. Sağ qalanlar ölkə xari-
cinə, xüsusilə qardaş Türkiyəyə
sığındılar. Onların çoxu bir daha
Vətənə qayıda bilmədi.
AXC dövlət orqanlarında çalışan-
ların bir qismi güllələndi. Digərləri
həbs edilərək Rusiyanın ucqar
adalarına, Sibirə sürgün edildilər.
Sərt iqlim şəraitində ağır işlərə
məcbur edilən bu şəxslərdən də
geri dönəni olmamışdı.
Bolşeviklər din xadimlərinə də
acımadılar. Onlar bütün dinləri
əfsanə hesab edirdilər. Məscid-
lər, kilsələr ya dağıdıldı, ya da
anbarlara, kitabxanalara çevrildi.
Azərbaycana münasibətdə bol-
şeviklərin siyasəti Rusiya imperi-
yasından o qədər də fərqlənmir-
di. Sərvətlərimiz (neft, pambıq,
taxıl və s.) Rusiyaya daşınmağa
başlandı. Guya müstəqil olan Azərbaycan SSR-nin bütün xarici ticarəti də
Moskvanın nəzarətinə keçdi. Qərarlar və qanunlar da oradan verilirdi. Az
sonra keçmiş Rusiya imperiyası ərazisində yaradılan bu tipli “müstəqil”
respublikalar SSRİ-də (Sovet Sosialist Respublikalarının İttifaqı) birləşdi-
rildi. Azərbaycan yenidən Rusiyanın əyaləti oldu.
SÜRGÜN EDİLƏNLƏR
*Mosvka Sovet
Rusiyasının, sonralar
isə SSRİ-nin paytaxtı
olmuş şəhərdir.