BİLİRSİNİZMİ?
Züleyxa Seyidməmmədova
Züleyxa pilot kimi peşəkarlaşmaq üçün Hərbi-Hava Akademiyasına müraciət
edir. Ancaq kişiləri qəbul edən Akademiya ona rədd cavabı verir. İnadkar Züleyxa
ruhdan düşmür, Mərkəzi Komitəyə müraciət edir. Moskvaya məktub göndərilir.
Beləcə, o, Akademiyaya qəbul olunan ilk şturman qız olur. Təhsilini uğurla başa
vurub diplomunu alan Züleyxanın küçə ilə gedərkən radiodan yayılan səs diqqə-
tini çəkir. Müharibə başlamışdı. Seyidməmmədova beş yüzdən çox döyüşdə
iştirak edir, 125 döyüş aparır, 38 alman təyyarəsi vurur.
Aliyə Rüstəmbəyova
Müharibənin ilk günlərindən könüllü şəkildə orduya yazılan Aliyə cəbhəyə
yollanmışdır. O, tibb-sanitar batalyonunda xidmət etmişdir. Aliyə 1941-ci ildə
yaralı əsgərləri döyüş zonasından çıxararkən əsir düşür. 1942-ci ildə isə parti-
zan dəstəsinin köməyi ilə əsirlikdən qaçmışdır.
Heydər Əliyev Aliyə Rüstəmbəyova haqqında demişdir: “Mən Smolensk vilayə-
tində partizan dəstələrindən birində döyüşən şərəfli azərbaycanlı qızı, hərbi hə-
kim Aliyə Rüstəmbəyovanın igidliyini yüksək dərəcədə səciyyəvi hesab edirəm.”
*Partizan fransız
sözü olub, düşmən
arxasında müstəqil
hərəkət edən silahlı
xalq dəstələrinin
iştirakçısıdır.
ƏHMƏDİYYƏ CƏBRAYILOV
Partizanlar
Faşistlər işğal etdikləri ərazilərdə də özlərini təhlükəsiz hiss edə bilmir-
dilər. Yerli əhali silaha sarılıb partizan dəstələri yaradırdı. Əsirlikdən qaça
bilən sovet əsgərləri bu dəstələrə qoşulub mübarizəni davam etdirirdilər.
Azərbaycan oğulları Avropanın müxtəlif ölkələrində partizan hərəkatına
qoşulmuş, igidlikləri ilə ad-san qazanmışdılar. Onlardan biri Əhmədiyyə
Cəbrayılovdur. Yaralanaraq huşsuz vəziyyətdə almanlara əsir düşən Əh-
mədiyyə qaçıb Fransa partizanlarına qoşulmuşdu. Qısa müddətdə alman,
fransız dillərini öyrənməsi ona xeyli kömək edir. O ən çətin tapşırıqların
öhdəsindən gəlirdi. Fransız döyüşçüləri bu qorxmaz və cəsur azərbaycan-
lını çox sevirdilər. Əhmədiyyə Fransada “Armed Mişel”, “Xarqo” ləqəbləri
ilə tanınmışdı. Fransa dövləti onun xidmətlərini yüksək qiymətləndirmiş-
dir. Ə.Cəbrayılov müxtəlif orden və medallarla təltif olunmuşdur.
Cəsur partizanlardan biri də “Mixaylo” ləqəbli Mehdi Hüseynzadədir.
Hələ müharibədən əvvəl alman dilini öyrənən Mehdi həm də gözəl rəs-
sam idi. O da yaralı və huşsuz vəziyyətdə almanlara əsir düşmüş, əsirlik-
dən qaçıb Yuqoslaviya partizanlarına qoşulmuşdu. Alman dilində sərbəst
danışması ona bir çox üstünlüklər vermişdir.
Sizcə, düşmənin dilini öyrənməyin hansı üstünlükləri ola bilər?